De meeste basgitaren hebben een massief lichaam, hoewel semi-holle en holle modellen bestaan voor specifieke toonkleuren. De iconische Fender Precision Bass toont een dubbele cutaway en versetzte taille. Andere klassieke silhouetten zijn de Gibson Les Paul Bass, Fender Jazz Bass, en Rickenbacker 4003.
Standaard basgitaren hebben vier gespannen snaren E1–A1–D2–G2 — een octaaf lager dan de bovenste vier snaren van een gitaar. Vijf- en zes-snarige versies strekken het bereik lager of hoger. Stemmechanieken zitten op de kop.
De hals is langer dan die van een gitaar om de lagere snaarspanning te accommoderen. Het griffelbord — doorgaans palissander, esdoorn, of ebenhout — wordt verdeeld door metalen bünden die nauwkeurige intonatie garanderen.
Meestal twee of drie knoppen: volume, toon, en een pickup-selector. Volume stelt het uitgangsniveau in; toon regelt hoogfrequente inhoud; de selector kiest tussen pickups.
Aan de basis van het lichaam gelegen, verankert de brug de snaren en overdraagt hun trillingen aan het lichaamshout, wat sustain en resonantie vormt.
Sommige modellen omvatten een pickup-hoes (zoals op vintage Precision Basses), een pickguard om de afwerking te beschermen, of een truss rod voor halsverstel.
Een basgitaar lijkt op een elektrische gitaar maar is groter en zwaarder. Lichamen zijn doorgaans massief hout, afgewerkt in solide kleuren of natuurlijke graanpatronen.