Wanneer is de piano uitgevonden? Bartolomeo Cristofori, 1700
De piano werd rond 1700 uitgevonden door Bartolomeo Cristofori (1655–1731), bewaarder van instrumenten voor het Medicishof in Florence.
De doorbraak
Cristofori loste de fundamentele beperking van het cembalo op: geen dynamische controle. Zijn gravicembalo col piano e forte ("cembalo met zacht en luid") gebruikte een hamermechaniek – hebels die hamers op snaren wierpen, en ze daarna vingingen – waardoor de speler volume kon controleren door aanraking.
Belangrijke innovaties in Cristofori's actie
- Eschappement – Hamer lost van toets vóór aanslag (voorkomt blokkeren)
- Vang – Vangt hamer na terugkaatsen (voorkomt dubbele slaag)
- Dempers – Tillen van snaren bij indrukken toets; terugkeer bij loslaten
- Una corda verschuiving – Toetsenbord schuift zijwaarts voor zachter timbre
Adoptietijdlijn
- 1700–1730: Weinig instrumenten gebouwd; voornamelijk curiositeiten
- 1730s–1770s: Duitse bouwers (Silbermann) verbeteren; Bach probeert, critiqueert, keurt later goed
- 1770s–1800: Wenen actie (Stein, Walter) – Mozart, Haydn componeren ervoor
- 1780s–1820s: Engelse actie (Broadwood) – Beethoven eist meer kracht
- 1821: Érard's dubbele eschappement – moderne vleugelactie geboren
- 1850s+: Gietijzeren frame, kruissnaring (Steinway) – moderne piano
Eind 18e eeuw had de piano het cembalo grotendeels vervangen als Europa's dominante toetsinstrument. Cristofori's 1700-uitvinding lanceerde een 325-jarige (en gaande) revolutie in muzikale expressie.