Beethoven exploiteert dramatische contrast systematisch als structureel en expressief principe. Dynamische contrast verschijnt in plotselinge sforzandi en extreme pp → ff verschuivingen (bijv. Symfonie Nr. 5, 1e deel: stilte unisono motief → fortissimo tutti). Thematische contrast stelt lyrisch tegen agressieve onderwerpen (sonatavorm's mannelijke/vrouwelijke groepen). Textuurcontrast beweegt van monophonisch naar homophonisch naar fugaal (Strijkkwartet Op. 131). Harmonische contrast gebruikt afgelegen modulaties (Eroica 1e deel: E♭ → B♭ → e mineur → F♯ mineur). Register/timbral contrast juxtaponeert basgeroemel met discantbrilliantie (Pianosonate Op. 111). Een primair voorbeeld is Symfonie Nr. 5, 1e deel: de mysterieuze pp vier-noot motief wordt onmiddellijk beantwoord door een ff orkestrale uitspraak; de ontwikkeling fragmenteert het motief over toonarten en dynamiek; de heropname transformeert spanning in triomf. Contrast drijft Beethoven's narratieve boog: conflict → strijd → resolutie.