We hebben geen opnames, geen notatie, en geen overgebleven instrumenten met snaren of rieten uit 40.000–10.000 jaar geleden. Maar archeologie, ethnomusicologie en akoestische antropologie laten ons een plausibele geluidssfeer reconstrueren van de Late Steentijdmuziek.
Instrumenten: Frame drums (huid op hout), rammels (bottelen, hoeven, schelpen), geslagen loggen/rotsen, lichaamspercussie (klappen, dijklappen).
Functie: Ritmische motor voor rituelen, trance-inductie, jachtcoördinatie, vieren. Ritme is de oudste muzikale organiser.
Stijl: Monophonisch, repetitief, beperkte intervallen (vaak pentatonisch of narrower). Call-and-response tussen leider/groep.
Functie: Vertellen (mythe/geschiedenis), sjamanistische reizen, wiegeliedjes, werkcoördinatie. De stem was het primaire melodische instrument.
Archeologische sterren: Botfluiten (gierzwenk, zwaanelle, mammoetivoor) uit Hohle Fels (Duitsland), Isturitz (Frankrijk), Jiahu (China — ouder, ~7000 v.Chr. maar relevant).
Specs: 3–7 gaten, capabel van pentatonische/diatonische toonladders. Som tonen slijtagepatronen die op vakbekwaam, langdurig spel wijzen.
Overige: Fluitjes, bullroarers (rondwirbelend hout op koord voor brullend geluid), zeeschelpen.
Muziek was geen "entertainment." Het was geïntegreerde technologie voor:
• Veranderde toestanden (trance/healing)
• Sociale cohesie (groepsidentiteit)
• Informatiecodering (mnemonica)
• Territoriaal signaleren
Geen scheiding bestond tussen muziek en dans. Grotkunst (bijv. Addaura, Roca dels Moros) toont figuren in dynamische, ritmische houdingen. Het lichaam was het eerste instrument.
We concluderen van overgebleven harde delen (been/ivoor/steen) en