Aleatorische muziek (ook kansmuziek genoemd) behelst willekeur in compositie. John Cage (1912–1992) was een pioner in deze 20e-eeuwse genre.
Cage gebruikte kansoperaties – dobbelstenen, muntjes, kaarten, de I Ching – om toonhoogte, duur, instrumentatie en andere parameters te bepalen. Zijn beroemdste aleatorische werk is 4′33″ (1952), waar de uitvoerder vier minuten en dertig seconden zwijgt, waardoor omgevingsgeluid de muziek wordt.
Cage geloofde dat aleatorische muziek de schepping democratiseerde, controle deelde tussen componist, uitvoerder en publiek. Het daagde traditionele vorm uit, en opende nieuwe mogelijkheden voor klank en expressie.
Aleatorisme heeft hedendaagse klassieke, experimentele en elektronische diepgaand beïnvloed.