Voor Thomas Edison's fonograaf (1877) en de daaropvolgende opkomst van opgenomen muziek, was het ervaren van muziek inherent live, gemeenschappelijk, en vergankelijk. Hier is hoe mensen in alle samenlevingen in de pre-opname-ere met muziek engageerden.
Concerten, recitals, en theaterproducties waren de piek van muzikale cultuur. Reisende virtuosen, operagezelschappen, en orkesten toerden door grote steden, terwijl lokale muzikanten entertainment boden in kleinere steden.
Straatmuzikanten, draaiorgels, vioolspelers, en balladenzangers brachten muziek naar plein, markten, en landelijke dorpen. In veel culturen dienden reizende menestrelen, troubadours, of griots als nieuwsdragers en orale historici.
Midden- en hogere huishoudens beschouwden muzikale bekwaamheid (vooral piano, harp, viool, stem) als sociale noodzaak. Families en gasten verzamelden zich voor Hausmusik – informele uitvoeringen van liederen, kamer muziek, en transcripties.
Kerk gezangen, shape-note conventies, schuurdansen, ceilidhs, en volksfestivals boden participatieve muzikale ervaringen geworteld in gedeeld repertoire en traditie.
Van Walse balsalen tot Amerikaanse honky-tonks, was sociaal dansen op live bands een primaire vrijetijdsactiviteit over klassen heen.
Muziek was nooit identiek tweemaal. Toegang hing af van geografie, klasse, en gelegenheid. Repertoire verspreidde zich via bladmuziek, orale overdracht, en muzikantmobiliteit. De commodificatie van muziek door opnames zou later toegang democratiseren maar ook standaardiseren en bevriezen van optredens die eens vloeibaar en contextgebonden waren.