Het predominante kenmerk van Ierse muziek is zijn basis op orale traditie, het delen en samensmelten van verhalen, overtuigingen, gebeurtenissen en culturele gevoelens uit verleden en heden. Het eist niet dat de speler strikte muzikale notatie volgt, aangezien de melodie vaak volgt en wordt gewijzigd door veranderende teksten. Vaker dan niet wordt Ierse muziek doorgegeven of aanleren door voorbeeld, in plaats van via formele lessies of uitwendig leren.
Ierse muziek vertelt meestal een verhaal. Liedjes en composities zijn zelden statisch van aard, en individuele muzikanten voegen frequent secties van teksten en melodieën toe of verwijderen ze. Het grootste percentage van orale traditie in Ierse muziek is gebaseerd op verleden gebeurtenissen, maar het is niet ongebruikelijk dat moderne overtuigingen of trends geïntegreerd worden in oude liedjes.
Harmonieën zijn relatief simpel in Ierse muziek, maar een nummer valt meestal in een van drie categorieën: De goltraige-stijl kenmerkt zich door droeve toons en richt zich vaak op de dood; de gentraige-stijl omvat sneltempo dansmuziek en is bedoeld om vreugde op te roepen; en de suantraige-stijl is langzaam, melodieus en geassocieerd met wiegeliedjes.
Snaarinstrumenten die veel in Ierse muziek voorkomen, zijn de viool, bas en Ierse bouzouki, een soort mandolijn. Houtblazers zoals fluiten, pijpen en fluitjes zijn ook cruciaal voor de typische klanken van Ierse muziek, net als accordeons en concertina's. Percussie-instrumenten worden spaarzaam gebruikt.