Indonesische volksmuziek heeft een lange traditie die teruggaat tot de derde eeuw. Uitgevoerd in koninklijke hoven in Java en Bali, gebruikt de gamelan een aantal instrumenten, de meest opvallende zijn Indonesische gongs. Deze gongs, die van houten instrumenten hangen, creëeren een opvallend geluid dat bekend is voor iedereen die goed op de hoogte is van Indonesische volksmuziek.
De populaire traditionele Indonesische muziek met gongs heet de gamelan, wat 'een verzameling instrumenten' betekent. De gamelan werd mogelijk gecreëerd door een derde-eeuwse Javaanse koning en werd vaak uitgevoerd in de koninklijke hoven van Java en Bali. De muziek had zijn eerste wereldwijde introductie door Sir Francis Drake, die Java in 1580 bezocht en schreef over zijn ervaring met Indonesische volksmuziek. Sindsdien is de gamelan geëvolueerd tot een moderne vorm van Indonesische volksmuziek en heeft ook klassieke componist Claude Debussy beïnvloed. Gongs spelen een belangrijke rol in de instrumentatie van deze unieke muzikale stijl.
De traditionele volksmuziek van gamelan functioneert op verschillende manieren, namelijk omdat het verschillende instrumenten gebruikt. Eén instrument in de muziek is de metallofoon, die de centrale melodie speelt en wordt uitgevoerd in de voorste sectie van de orchestratie. De gongs bevinden zich in de achterkant van de orchestratie en worden langzaam gespeeld om de melodie te punctueren. De grote gong, genaamd gong ageng, wordt beschouwd als de ziel waarin de gamelan resideert en speelt een belangrijke rol in de muzikale uitvoering.
Er zijn verschillende typen gamelan die door de archipel van Indonesië worden uitgevoerd. De bekender vorm van gamelan, zoals hierboven beschreven, komt uit Midden-Java. Maar West-Java, anders bekend als Sunda, heeft een diversiteit van gamelanstijlen, sommige wel en sommige zonder Indonesische gongs. Deze stijlen omvatten: gamelan Degung, gamelan slendro, en tembang sunda. Oost-Java heeft de minder bekende versie van gamelanmuziek en gebruikt in zijn instrumentatie een gamyak-trom, die extreem groot is.
Er zijn verschillende soorten gongs die in de instrumentatie van gamelanmuziek worden gebruikt. Deze Indonesische gongs omvatten: ketuk, kenong, en kempu. De gongs hangen vaak van snaren aan een houten instrumentatie met uitgebreide en ingewikkelde ontwerpen. Elke gong is gestemd op een noot van de muzikale ladder en wanneer ze door een hamel worden geslagen, creëren ze een muzikaal geluid dat de harmonische melodie die op de metallofoons wordt gespeeld, punctueert.
Gongs die in gamelan volksmuziek worden gebruikt, zijn meestal gemaakt van platte metalen schijven (met of zonder een omgebogen rand) die met kloppers worden geslagen. Een ander type gong heeft een verhoogde centrale knop. Grotere gongs worden met grotere, zachtere kloppers geslagen. De instrumenten waarop de gongs hangen, zijn zware ballasten van hout met twee staande poten. De poten zijn gesneden met ingewikkelde ontwerpen, terwijl de lange houten ophangbalk meestal gesneden ceremoniële draken bovenaan heeft. De gongs hangen van de balk door zware touwen.