Hoe Een Campbell-Stokes Zonnenschrijver Werkt
Zonschijnduur Meten Met Een Glazen Bol
De Campbell-Stokes zonnenschrijver (heliograaf) meet dagelijkse heldere zonschijnuren door een spoor te branden op een gekalibreerde kaart.
Componenten & Mechanisme
- Glazen Bol: ~10 cm diameter, optisch helder. Werkt als brandglas.
- Kom/Standaard: Houdt bol op correcte hoek voor breedtegraad; instelbaar voor seizoen.
- Registratiekaart: Behandeld papierkaart met uurmrkeringen (lokale zontijd). Drie vormen voor equinox/solstice seizoenen.
- Kaarthouder: Positioneert kaart in brandpunt achter bol.
Werking
- Zonnestraling gaat door bol → gefocust tot intense punt op kaart.
- Hitte verbrandt/verkolt een spoor langs de uurschaal.
- Terwijl zon beweegt, verlengt spoor; wolken onderbreken → gaten in spoor.
- Aan dagseinde, kaart verwijderen; totale verbrande lengte meten = heldere zonschijnuren.
Belangrijkste Kenmerken
- Geen elektriciteit nodig; puur optisch/thermisch.
- Standaard voor climatologische netwerken (WMO).
- Beperkingen: Overschatting in hazige condities; meet geen intensiteit, alleen duur boven drempel (~120 W/m²).
Moderne Alternatieven
Elektronische pyranometers (thermopile/fotodioden) automatiseren meting nu, maar Campbell-Stokes blijft een robuuste, low-tech referentie.