Haydn's Symfonie Nr. 104 in D majeur ("London"), de laatste van zijn twaalf Londonse symfonieën, biedt een leerboekvoorbeeld van sonatavorm. De eerste deel's expositie en rekapitulatie delen hetzelfde thematische materiaal, maar verschillen in cruciale structurele en expressieve manieren. Hier is een opsomming:
Expositie: Vestigt het primaire thema in de huistoonsoort (D majeur) en moduleert naar de dominante (A majeur) voor de secundaire themagroep.
Rekapitulatie: Lost de tonale spanning op door beide themagroepen in de huistoonsoort (D majeur) te herhalen, hoewel Haydn vaak het harmonische pad aanpast — soms de subdominante aanraakend of bedriegelijke resoluties gebruikend — om de terugkeer vers te houden.
Expositie: Thema's verschijnen in hun "zuivere" staat, hun essentiële karakter definierend.
Rekapitulatie: Thema's zijn vaak gevarieerd, geornamenteerd, of gecomprimeerd. Haydn geniet van subtiele hercompositie — toevogende contrapuntmelodieën, registratieverschuivingen, of frasen verlengend — om de luisteraar's geheugen te belonen.
Expositie: Geen ontwikkelingssectie bestaat hier; dit is de eerste hoor van het materiaal.
Rekapitulatie: Hoewel geen ontwikkelingssectie per se, incorporeert de rekapitulatie vaak ontwikkelings technieken — fragmentatie, harmonische onstabiliteit, of contrapuntale overlay — wat de grens vervaagt tussen herhaling en voortgezet argument.
Expositie: Over het algemeen directe presentatie met minimale versiering.
Rekapitulatie: Meestal rijker in detail: toegevoegde trillers, wendingen, en contrapuntale wisselwerking tussen secties (bijv. violen en houtblazers die motieven uitwisselen).
Expositie: Stelt de stemming en bouwt anticipatie op door tonale beweging weg van huis.
Rekapitulatie: Levert resolutie en afsluiting. De terugkeer naar de tonica na de ontwikkeling's dwalingen biedt een krachtig gevoel van aankomst.
Expositie: Verkent actief gerelateerde toonsoorten (dominante, parallelle mineure).
Rekapitulatie: Ankert de muziek in de tonica, minimaliseert modulatie om structurele definitiviteit te versterken.
Expositie: Thema's kunnen licht gescoord zijn (bijv. alleen strijkers, of solo blaasinstrument).
Rekapitulatie: Gebruikt vaak de volledige tutti voor maximale climactische impact, vooral in de codetta en coda.
In essentie is de rekapitulatie geen blote herhaling — het is een herinterpretatie. Haydn herhaalt de expositie's ideeën op een meer uitgebreide, harmonisch opgeloste, en orkestraal groots manier, het openingsargument van het deel transformerend in zijn conclusieve statement.