Het Orkest in Bach's Tijd: Klein, Flexibel en Evoluerend
Grootte en Samenstelling
Barokorkesten telden typisch 20–30 spelers, een fractie van moderne 80–100-koppige ensembles. De kern bestond uit snaren:
- Snaren: 6–8 violen, 2–4 altviolen, 2–3 cello's, 1–2 violonen (periodebogen, darmsnaren)
- Blazers (ad hoc): 2 fluiten/blokfluiten, 2 hobo's, 1–2 fagotten
- Koper: 2–3 natuurlijke trompetten, 1–2 hoornen (handgestopt), soms basunen
- Continuo: Cembalo (en/of orgel), cello/fagot die de baslijn verdubbelt
Belangrijke Verschillen met Moderne Orkesten
- Geen dirigent – geleid door concertmeester of keyboardist.
- Laagere pitch (A=415 Hz vs. 440 Hz).
- Temperament: ongelijk (meantone/well-tempered), niet gelijkzijdig.
- Instrumenten niet gestandaardiseerd – spelers pasten zich aan elk lokaal beschikbare instrument aan.
Bach's Orkestrale Genialiteit
Ondanks beperkingen schreef Bach meesterwerken: de Brandenburgse Concerto's (diverse sologroepen), Orkestsuites (Franse ouverturestijl), en Kantaatsinfonietta's. Zijn instrumentatie maximaliseerde kleur en kontrapunt binnen beschikbare krachten.
Zijn eisende partijen dreven instrumentontwikkeling – bijvoorbeeld, uitdagende trompetpartijen dwongen makers de hoogregister-speelbaarheid te verbeteren.