Extern: slechte voeding, alcohol, roken/rook, te weinig slaap. Intern (belangrijkst): stemoverbelasting – te voorkomen.
Stembanden zijn spieren. Warming-up: toonladders, zacht begin, comfortabel bereik, geleidelijk hoger/lager (zwaarder). Mond-/gezichtsspieren meewarmen.
Altijd, niet alleen bij zware belasting. Bereidt stem voor op piekbelasting.
Door zingen met pijn → ernstigere aandoeningen (polypen), medische interventie, carrières beëindigd.