Bij contouring en schaduw in een tekening bepaalt de potloodgraad de esthetische variatie. Elke potlood heeft een verhouding grafiet/vulstof die de rijkdom van de streep bepaalt. Fabrikanten hebben vergelijkbare systemen, maar merken verschillen. Kenmerken per merk en graad kennen is essentieel voor de juiste keuze.
Harde grafietpotloden (9H tot 3H), 9H een van de hardste. Beste voor lichte strepen: initiële outlines, precieze metingen (technisch tekenen). Ook voor pointillisme (kleine stipjes voor schaduw) en schrafferen (overlappende streken voor schaduw).
Medium-harde graden (2H, H, F, HB, B, 2B): algemeen gebruik voor tekenen, schaduwen, schrijven. HB (No. 2) is meest gebruikt in dit bereik, standaard voor standaardtoetsen in VS.
Professionele kunstenaars gebruiken 3B tot 9B (zachtste) voor intense diepte en rijkdom. Zachte kern vergemakkelijkt mengen/schaduwen met vinger of estompe.
In potloodvorm: houtskool geeft andere textuur dan grafiet, mengt gemakkelijk met vingers. Lichtgewicht, dus gemakkelijk te vieslopen en werk te ruïneren. Spray sealant na afwerken houdt houtskool vast. Haarlak is goedkoop en beschikbaar, maar in goed geventileerde ruimte gebruiken.