Een pigment is het kleurstof in inkt of verf. Afgeleid van natuurlijke verbindingen (ijzeroxide) of synthetische (alizarinekarmijn). Pigmenten zijn kleurstofdeeltjes die bovenop papier, stof of substraat liggen, in tegenstelling tot kleurstoffen die intrekken. Pigmenten zijn belangrijk in schrijfinkt sinds de Middeleeuwen en in high-end archivale inkjetprints.
Pigmentinkt produceert een merk dat niet diep in papier zakt. Sommige kunnen met scheermes afgeschraapt worden. Meestal minder zuur dan kleurstofinkt (vooral historische: walnootschillen, eikengallen) en beschadigen papier minder. Meeste pigmentinkt vervaagt niet in zonlicht of door bleken.
Oudste en meest voorkomende: koolstofpoeder in gombinder - technisch een aquarelsoort. Watergebaseerd: gom-wateroplossing met pigment. Hogere concentratie dan aquarelverf. Chinese borstelinkt nog steeds zo gemaakt. Andere binden: schellak, hars, olie. Gekleurde inkt: andere pigmenten, zelfde proces.
Pigment schrijf-/tekeninkt makkelijker te verwijderen dan kleurstofinkt. Bij wateroplosbare binder volledig uitwashbaar. Vetten in vochtige omstandigheden, moeilijk leesbaar. Veel deeltjes = grotere kans op verstoppingen in pen dan kleurstofalternatieven.
Pigmentinkt voor inkjet is structureel gelijk maar met specifieke kenmerken. Deeltjes zijn zeer fijn gemalen en in hars geencapsuleerd. Volgens MacWorld: meer archivaal en duurder dan kleurstofinkt. Lagere brillantie en kleiner kleurbereik. Meestal alleen in high-end fotografische inkjetprinters.