Kunstwerken en ontwerpen bestaan uit visuele elementen: lijn, vorm, ruimte, kleur en textuur. Samen vormen deze elementen een compositie - de algehele structuur van het kunstwerk, afhankelijk van de specifieke rangschikking van de elementen. Ze worden overwogen bij het analyseren van de formele, of visuele, delen van een werk, en zijn gescheiden van het onderwerp en thema van het werk.
Een lijn in een kunstwerk of ontwerp is een zichtbaar pad gemaakt door een bewegend punt, zoals de punt van een penseel of potlood. Lijnen helpen vormen en figuren te definiëren, en kunnen een verscheidenheid aan expressieve kenmerken hebben, afhankelijk van hoe ze weer gegeven worden. Hoe dikker de lijn, hoe agressiever en krachtiger het lijkt. Als een compositie bestaat uit dunne lijnen, kan het delicaat en stil ogen. Golvende lijnen suggereren beweging en energie, en hoe meer onregelmatig de golf, hoe luidruchtiger de compositie. Lijnen vertellen de kijker ook hoe een compositie te lezen. Een verticale lijn leidt het oog omhoog of omlaag, terwijl een horizontale lijn het oog over de compositie leidt.
Vormen zijn omringd en omsloten door lijnen en zijn tweedimensionaal, met zowel hoogte als breedte. Ze kunnen regelmatig of onregelmatig, en open of gesloten zijn. Regelmatige vormen zijn geometrische vormen, zoals cirkels, vierkanten en driehoeken. Onregelmatige, of "biomorfe," vormen herinneren aan levende, organische entiteiten. Vormen zijn expressief. Open vormen brengen beweging over en suggereren voortzetting, terwijl gesloten vormen rigiditeit aanduiden.
Kleuren zijn expressieve componenten van kunstwerken en ontwerpen. Kunstenaars gebruiken kleur om objecten weer te geven, maar ook om stemming en emoties over te brengen. Warme kleuren zoals rood en geel worden soms gebruikt om energie en geluk over te brengen, terwijl koele kleuren zoals blauw en groen rust en tranquilliteit kunnen impliceren. Waarde - hoe licht of donker een kleur is, en intensiteit - hoe helder of mat een kleur is, helpen de karakter van een kleur vormgeven.
Textuur verwijst naar het oppervlaktekarakter van een object en wordt gerealiseerd door aanraking of zicht. Kunstwerken, of twee- of driedimensionaal, zijn textueel als de vertegenwoordigde oppervlakken gevoel overbrengen. De textuur van een marmeren beeldhouwwerk is glad, terwijl een geschilderde voorstelling van marmer glad kan lijken als het overtuigend gesimuleerd is. Kunstenaars gebruiken lijn, vorm en kleur om textuur te suggereren.