Hoe je een kunstmodel inhult: tarieven, selectie, contracten en etiquette
Het menselijk figuur is het ultieme onderwerp in beeldende kunst. Hoewel tekenlessen en vrienden poseren opties zijn, biedt een **professioneel kunstmodel** betrouwbaarheid, houdingskennis, uithoudingsvermogen en artistieke samenwerking. Hier is je handleiding.
Stappenplan voor het inhuren van een kunstmodel
1. Ken de markttariefen
Tariefen verschillen per regio, ervaring, type werk:
- Gekleed/portret: €15-€30/uur.
- Naakt/figuur: €20-€45/uur.
- Fotografie: hoger (portrechten, gebruikrechten).
- Privéwerk (niet via school): +5-10% boven instituutstarief.
- Minimale duur: vaak 2-3 uur.
- Bronnen: andere kunstenaars, academies (KABK, Minerva, AKV St. Joost), modelbureaus, vakverenigingen (NAK, Modelregister Nederland).
2. Bereid je projectinformatie voor
Een model wil weten:
- Medium (olie, aquarel, klei, fotografie, digitaal).
- Gekleed of naakt (of combinatie).
- Figuurstudie of portret (gezichtsfocus).
- Duur: aantal sessies, uren per sessie, pauzes (standaard: 25 min poseren, 5-10 min pauze).
- Alleen of met ander model (interactie).
- Requisieten nodig? (stoel, draperie, objecten).
- Referentiefoto's gemaakt? (zie stap 6).
- Locatie, parkeergelegenheid, ov-toegankelijkheid.
3. Vind modellen via tekenlessen (beste methode)
- Bezoek **verschillende** naakttekenlessen/werkplaatsen (open ateliers, academies, culturele centra).
- Observeer: houdingskeuze, stilte, uithouding, professionaliteit, interactie met leerlingen.
- Benader *discreet* tijdens pauze of na afloop: "Ik zoek een model voor een privéproject, zou je geïnteresseerd zijn?"
- Ruil contactgegevens uit.
4. Alternatieve zoekmethoden
- Netwerk: vraag collega-kunstenaars om aanbevelingen.
- Modelregisters: Modelregister Nederland, Modelbook, PurplePort (ook voor fotografen).
- Advertentie: lokale krant, kunstblad, website, sociale media. **Belangrijk:** formuleren als *professioneel kunstenaar* – voorkom vage/verdachte taal. Voorbeeld: "Ervaren schilder zoekt model voor portretserie, 3 sessies van 3 uur, €25/uur, atelier centrum Amsterdam."
- Kunstscholen: contacteer coördinator naakttekenen – vaak hebben ze modellijsten.
5. Toestemmingsformulier (consent form) – verplicht bij foto's
Ook voor *alleen referentiefoto's* voor eigen gebruik. Formulier bevat:
- Naam/model, datum, projecttitel.
- Doel foto's: alleen referentie / tentoonstelling / publicatie / verkoop.
- Waar getoond kan worden: atelier, website, sociale media, catalogus, tentoonstelling.
- Duur toestemming: onbeperkt / tijdelijk.
- Rechten: model behoudt portretrecht (Nederlands recht: art. 21 Auteurswet).
- Handtekening model + datum + handtekening kunstenaar.
Presenteer aan begin sessie. Geef kopie aan model.
6. Sessie-etichet (professioneel gedrag)
- Atelier schoon, verwarmd (20-22°C), scherm/afscheiding voor privacy.
- Model komt 10 minuten vroeger – tijd om te rusten, kleren uit te doen, robe aan.
- Kunstenaar *niet* in ruimte tijdens omkleden.
- Duidelijke instructies: "Kies een rustige houding voor 25 min", of specifieke pose.
- Geen onnodige gesprekken tijdens poseren – respect voor concentratie.
- Pauzes: model *altijd* robe aan. Nooit naakt wachten/lopen.
- Betaling: contant/overschrijving *direct na* sessie (afgesproken). Geen uitstellen.
- Bedanken, feedback geven, toekomstige boekingen bespreken.
Rode vlaggen (bij model of kunstenaar)
- Model: te laat, veel klachten, houdingen niet vasthouden, telefoon gebruiken, grensoverschrijdend gedrag.
- Kunstenaar: onduidelijk over betaling, foto's zonder toestemming, seksuele opmerkingen, koude atelier, onrealistische verwachtingen.