Leonardo's afstamming weerspiegelt de sociale straten van het Renaissances Toscane, een mengeling van middelklasse professionele status en bescheiden landelijke oorsprong.
Zijn vader, Ser Piero da Vinci, was een succesvolle notaris in Florence – een gerespecteerde juridische professie die geletterdheid en burgelijk vertrouwen vereiste. De achternaam "da Vinci" wijst op familiewortels bij de stad Vinci, ongeveer 30 km westelijk van Florence. Dit positioneerde Leonardo binnen de stedelijke professionele klasse, wat toegang gaf tot onderwijs en gildenetwerken.
Zijn moeder, Caterina, was een boerenvrouw uit de Vinci-omgeving, waarschijnlijk uit de werkklaas zonder formeel onderwijs. Hun relatie was niet-echtelijk; Leonardo groeide op in het huishouden van zijn vader, maar hield contact met zijn moederlijke wortels.
Misschien wel het meest formatief was de omgeving: Renaissance Florence, een kroes van kunst, wetenschap, bankwezen en humanistisch denken. Als leerling bij Verrocchio in zijn tienerjaren, absorbeerde Leonardo de intellectuele broedem van een stad waar kunstenaars overlegden met ingenieurs, kooplieden ontdekkingen financierden en de grenzen tussen disciplines vervaagden.
Zijn erfgoed – stedelijk en landelijk, legitiem en gemarginaliseerd, pragmatisch en verbeeldingsrijk – spiegede de synthese die zijn genialiteit definieerde.