Kunst en ontwerp worden gezien als distincte disciplines, maar er zijn natuurlijke gelijkenissen tussen hen, en veel van de kern-elementen zijn hetzelfde. De elementen en principes worden vaak gedacht als behorend tot een set duidelijke categorieën, en deze zijn van toepassing op werken van welk doel dan ook. De elementen in kunstwerken en ontwerpen zijn een weerspiegeling van de principes die gebruikt zijn om ze te creëren.
Kleur is een essentieel element in ontwerp en kunst, die basale menselijke emoties uitdrukt. Kleur heeft een aantal eigenschappen die de uitstraling beïnvloeden, waaronder tint (de specifieke kleur), intensiteit (hoe sterk of zuiver de kleur is) en waarde (hoe licht de kleur is). Significante gebruik van kleur in kunst en ontwerp omvat vaak contrasterende kleuren alsook individuele kleurelementen.
Vormen in een kunstwerk of ontwerp zijn gedefinieerde gebieden, soms afgebakend of aangegeven door de andere aanwezige elementen. Vorm wordt doorgaans als tweedimensionaal beschouwd, en vorm als driedimensionaal. Vormen in een specifiek werk kunnen een impact hebben op zichzelf of in termen van hoe ze passen binnen het ontwerp als geheel.
In ontwerp kan een lijn een zichtbaar, fysiek merk zijn dat twee of meer punten verbindt of een geïmpliceerde lijn, die het oog van de kijker in een bepaalde richting trekt. Een lijn kan gedefinieerd worden door omringende objecten of een duidelijk aangegeven outline van een vorm. Lijn beïnvloedt de rangschikking en uitstraling van de objecten in een kunstwerk of ontwerpopject.
Ruimte wordt typischerwijs in twee zinnen gezien. Het kan een indicator zijn van fysieke afmetingen of diepte en ook van lege gebieden binnen of buiten een object. Ruimte kan een factor zijn in zowel twee- als driedimensionale ontwerpen, aangevende hoe elementen in verhouding tot elkaar gesitueerd zijn.
Textuur is een indicator van de tastkwaliteit van een element in een kunstwerk of ontwerp. Textuur impliceert dat een element een bepaalde kwaliteit heeft zoals ruwheid, gladheid, hitte, koude, zachtheid of hardheid. Textuur kan een significante impact hebben op hoe een werk waargenomen wordt.
Balans verwijst naar de manier waarop de elementen in een kunstwerk of ontwerp tegen elkaar afgewogen worden horizontaal, verticaal of op enige andere as. Balans in kunst kan bereikt worden door symmetrie of asymmetrie, beide creëren significant verschillende effecten op het oog van de kijker.
Proportie is een maat van de groottes en oppervlakten die ingenomen worden door elementen in een ontwerp of kunstwerk, relatief tot elkaar. Proportie geeft dus aan hoe de individuele delen in een kunstwerk tot elkaar staan en zal vaak schaling of vervorming omvatten om verschillende visuele effecten te creëren.
Nadruk wordt in ontwerpen en composities gebruikt om een gevoel van relatief belang voor elementen te impliceren, sommige hebben meer of minder dominantie dan anderen. Een effectief gebruik van nadruk in een kunstwerk kan beïnvloeden hoe het oog van de kijker getrokken wordt naar bepaalde gebieden alsook hoe de objecten binnen die gebieden waargenomen worden.