In 1666 creëerde Sir Isaac Newton het eerste kleurenrad, met rood, oranje, geel, groen, cyaanblauw, indigo en violet in een cirkel van natuurlijke progressie. Toen deze cirkel snel gedraaid werd, vervagen de kleuren en leek de combinatie wit – de kleur die ontstaat wanneer complementaire golflengtes van licht gecombineerd worden. Daarom zijn de centra van moderne kleurenraden wit, met alle kleuren nog steeds in hun progressieve volgorde gerangschikt.
Op gelijke afstanden op het kleurenrad staan blauw, rood en geel – de primaire kleuren van pigment. Dit zijn de bouwstenen van kleur: ze kunnen niet ontbonden worden in andere kleuren, zoals groen kan, noch kunnen andere kleuren ze creëren. Deze drie vormen de basis waarop de rest van het kleurenrad staat. Let op: de primaire kleuren van pigment en die van licht verschillen. De primaire kleuren van licht zijn rood, blauw en groen, met heel andere eigenschappen. Meng rood en groen licht geeft geel en oranje tinten, terwijl dezelfde pigmenten bruin produceren. (Dit lichtmodel wordt gebruikt voor tv- en computerschermen, het pigmentmodel voor visuele kunst.)
Tussen elke primaire kleur ligt de tint die ontstaat door de twee te mengen. Blauw en geel maken groen, geel en rood maken oranje, rood en blauw maken violet. Dit zijn de secundaire kleuren. De primaire kleuren komen het meest tot hun recht naast de secundaire kleur die ze niet hebben gecreëerd. Daarom is het complement van blauw oranje (enz.). Daarnaast creëert de combinatie van blauw en oranje (en alle andere complementen) bruin. De tertiaire kleuren volgen, gecreëerd door één secundaire en één primaire kleur te mengen (bijv. geel-groen). Ze liggen tussen hun respectieve primaire en secundaire kleuren, en recht tegenover hun complementen, zoals de rest van het kleurenrad.
Deze kennis heeft praktische toepassingen buiten het kleurenrad. Via het rad ontdekken we complementen en dus neutralisatoren van kleuren. We kunnen dit toepassen op de esthetiek van het dagelijks leven. Bijvoorbeeld: de beste manier om een rode tint te neutraliseren is het te complementeren met groen. Toegepast op kleding kan dit helpen roodachtige littekens of acne minder zichtbaar te maken. Omgekeerd: om groene ogen te laten stralen, draag iets roods. Decorateurs gebruiken deze principes ook. Om bleekgeel kussens te laten opvallen, combineer ze met donkere violetten. Maar ook kleurharmonie speelt een rol. Cyaan met oranje combineren is te levendig en wordt afkeurend ervard. 'Harmonieuze kleuren' liggen naast elkaar op het rad, zoals blauw, viridiaan en groen. Samen creëren ze een kalmerend effect en spelen ze harmonisch op elkaar in. 'Matchende' kleuren brengen hun gedeelde basis naar voren en zijn prettig voor het oog.