Omdat zoveel grote kunstenaars en genialen ook epilepsie hadden, en omdat een aantal gezonde mensen zich plotseling met een nieuw talent vonden na het ontwikkelen van epilepsie, is er een lange, stijgende belangstelling (ten minste sinds Aristoteles' invals in het onderwerp) in de mogelijke link tussen talent en epilepsie. Vandaag de dag stellen een goed aantal wetenschappers, kunstenaars en schrijvers vragen over deze mogelijke band, en vinden soms tegenstrijdige antwoorden.
Er zijn twee belangrijke vragen die men moet overwegen wanneer men zoekt naar een link tussen epilepsie en creativiteit. De eerste, en voor de hand liggende, is: veroorzaakt epilepsie creativiteit? Of is het eerder zo dat – omdat niet alle epileptici creatief zijn – die gevallen van enkele van de meest getalenteerde mensen in onze geschiedenis die toevallig ook epilepsie hadden, slechts coincidenses zijn?
Een wetenschapper, Norman Geschwind, ontdekte dat sommige van zijn epileptische patiënten een ongewone hoeveelheid notities schreven en vaak diepere emoties uiten dan de gemiddelde niet-epileptische. Dit wil niet zeggen dat deze mensen noodzakelijk grote kunstenaars waren, maar dat ze ten minste een van de vele kenmerken hadden van wat we de "artistieke persoonlijkheid" noemen. Neuropsycholoog Dr. Paul Spiers is het ermee eens: "Soms zorgen dezelfde dingen die epilepsie veroorzaken voor gaveheid. Als je een gebied [van de hersenen] vroeg genoeg in het leven beschadigt, heeft het corresponderende gebied aan de andere kant de kans om over te ontwikkelen."
Men kan argumenteren dat Dr. Geschwind toevallig een ongewone hoog aantal expressieve mensen behandelde, die toevallig ook epileptisch waren. Het was slechts een fluke. Dr. Jerome Engel van de University of California School of Medicine gelooft dit. Hij stelt: "de occasionele samenloop van epilepsie en genialiteit reflecteert waarschijnlijk de kans dat een veelvoorkomende stoornis op momenten mensen met ongewone potentieel treft." Zijn conclusie wordt ondersteund door ten minste één studie – uitgevoerd door universitair onderzoekers Martin Cartwright en anderen – die geen correlatie vond tussen epilepsie en verhoogde creativiteit.
Wanneer verschillende delen van de hersenen plotseling blootgesteld worden aan te veel elektrische activiteit, treedt een epileptische aanval op. Dit kan door wetenschappers bekeken worden met Magnetische Resonantie Imaging (MRI). Omdat deze nieuw-geactiveerde delen functies controleren zoals onze zintuiglijke percepties, geheugen, emotie, inzicht, verhoogde focus en creativiteit, lijkt er harde wetenschappelijke bewijzen te zijn die de visie ondersteunen dat epilepsie creativiteit kan veroorzaken, maar niet dat het dat altijd zal. Volgens psychiater Dr. David Bear: "Een temporale-lobfocus in het superieure individu kan een buitengewone zoektocht ontbranden naar die entiteit die we om het even Wahrheit of schoonheid noemen."
Jim Chambliss is een vurige voorvechter van de visie dat er, zonder twijfel, een link is tussen epilepsie en creativiteit. Hij kijkt niet vanaf de kantlijn. Hij is zelf een epileptische kunstenaar en een succesvolle nog daarbij. Maar hij was het niet altijd. Hij was ooit een perfect gezonde advocaat. Toen reed hij op een dag en werd hij aan de zijkant geraakt door een andere auto. De schade veroorzaakte zijn epilepsie, maar er ontbrandde ook een onverwacht artistiek talent. Vandaag de dag wordt Chambliss nog steeds erkend voor zijn unieke, uiterst creatieve en inspirerende werken in diverse artistieke media, waaronder schilderen, beeldhouwkunst en pottenbakken.
Waren Socrates, Flaubert, Michelangelo en Poe creatieve genialen omdat ze epileptisch waren? Eén dag weten we het zeker, maar een paar feiten zijn al zeker: MRI's onthullen verhoogde elektrische activiteit in de hersenen tijdens een epileptische aanval, en epileptici als Jim Chambliss bestaan. Vandaag de dag zijn er waarschijnlijk duizenden andere getalenteerde epileptici net als hij.