Linoleumsnede, ook linocut genoemd, bestaat uit het snijden van een ontwerp in een laag linoleum gemonteerd op hout, het inkleden van het beeld met inkt en het drukken ervan op papier of stof om een spiegelbeeld van het gesneden ontwerp te produceren. Het is een van de drie hoofdtypes blokprinten, naast houtsnede en metalsnede.
Kunstenaars van schoolkinderen tot Picasso hebben linoleum gebruikt als alternatief voor hout voor blokprinten vanwege het zachte, gemakkelijk te snijden oppervlak. Met messen of beitels snijden ze een ontwerp in een dunne laag linoleum gemonteerd op hout of spanplaat. Het verhoogde, niet-gesneden deel van het ontwerp vertegenwoordigt een spiegelbeeld van wat de print eruit zal zien.
De afgewerkte linoleumbloksnede wordt met een roller of met de hand geïkt en de inktkant op papier gedrukt met een pers of met de hand.
Linoleum, misschien wel bekend als vloerbedekking, wordt gemaakt door lijnzaadolie te oxideren tot het dik wordt en vervolgens de afgekoelde pasta te mengen met pijnboomhars, houtmeel of kurkmeel, kalksteen en natuurlijke pigmenten, volgens India Crafts.
De zachtheid van linoleum maakt het gemakkelijk te snijden. In tegenstelling tot hout heeft linoleum geen richtingsvezels, wat kunstenaars de mogelijkheid geeft in alle richtingen te snijden zonder risico op scheuren of breken. Het stelt ook meer ingewikkelde ontwerpen en details toe, volgens het Printmaking Dictionary.
Linoleum blijft buigzaam bij temperaturen tussen 20 en 25 graden Celsius, volgens het Printmaking Dictionary. Het product is ook waterdicht, waardoor het minder geneigd is te vervormen, opzwellen en de gesneden beelden te vervormen dan hout.
Linoleum werd in de late 19e eeuw uitgevonden en gebruikt als vloerbedekking. Toen blokprinters die houtblokken gebruikten zochten naar gemakkelijkere en goedkopere manieren van blokprinten, keken ze naar het nieuwe product, volgens het Printmaking Dictionary. Het woord "linoleum" dateert uit 1863 toen Frederick Walton uit Engeland het Latijnse woord voor vlas, "linum", combineerde met het Latijnse woord voor olie, "oleum", volgens India Crafts.
In de late 19e eeuw werd linoleum beschouwd als "arme mans hout" en vaak gebruikt door amateurs of als leermiddel in scholen, volgens het Printmaking Dictionary. Maar toen kunstenaars als Henri Matisse en Pablo Picasso in de vroege 1900er jaren linoleum gingen gebruiken, groeide de populariteit.
Linoleum wordt bros bij kou, dus het moet in een warme ruimte gebruikt worden en op kamertemperatuur komen als het in koudere gebieden opgeborgen was, volgens het Printmaking Dictionary. Printmaker Sam Kerson adviseert linoleumblokken in de zon te warmen of gewoon buiten in de zon te werken om het linoleum buigzaam te houden.
Veel kunstenaars gebruiken tegenwoordig "Battleship Linoleum", dat grijs van kleur is en een burlap-achtig doek als rug heeft, volgens Kerson. Kant-en-klaar linoleumblokken worden in de meeste kunstwinkels verkocht, met de meest voorkomende formaten 15 x 20 cm of 23 x 28 cm. Velletjes en rollen linoleum worden ook verkocht voor printmakers om hun eigen blokken te maken. Linoleum kan zonder voorbereiding gesneden worden.
Sommige printers gebruiken salpeterzuur of natriumhydroxide om linoleum te etsen. De oplossingen breken het linoleum af of branden het weg. Ze moeten voorzichtig worden aangebracht, in goed geventileerde ruimtes, en worden niet aanbevolen voor gebruik door kinderen.
In de vroege dagen gebruikte de meeste linocut-print maar één kleur op een lichte achtergrond. Als een kunstenaar verschillende kleuren in één ontwerp wilde, moesten er verschillende blokken gesneden worden voor elke kleur. Maar Picasso ontwikkelde de "reductieve" printmethode, waarbij het blok na elke druk schoongemaakt wordt en de kunstenaar dan delen van het ontwerp wegsnijdt die niet met de volgende kleur gedrukt worden. Op die manier kan kleur meerdere keren aan exact hetzelfde ontwerp toegevoegd worden vanaf hetzelfde blok.