Denis Diderot, Verlichtingsfilosoof en kunstcriticus, loofde Jean-Baptiste Siméon Chardin's stillevens in zijn Salons (1759–1781) om verschillende samenhangende redenen.
Chardin schilderde keukengereedschappen, fruit, brood, koperen pannen – geen mythologie of aristocratie. Diderot zag dit als morele eerlijkheid: kunst moet echte, gelevde ervaring weerspiegelen.
Beperkt palet, gebalanceerde rangschikkingen, meesterlijke licht. Diderot waardeerde orde en rede – Chardin's zelfbeperking belichaamde Verlichtingsidealën.
Diderot argumenteerde dat bescheiden objecten universele harmonie onthullen. Een koperen pan's reflectie, een broodjes textuur – deze manifesteren dezelfde natuurwetten die de samenleving besturen.
Diderot verbazing over Chardin's penseelwerk, kleurmodulatie, en tactiele realisme – "de magie van zijn hand" die verf tot stof maakt.
Chardin's stille domesticiteit tegenwoordde Boucher en Fragonard's frivole eroticisme. Diderot defendeerde hem als kunst voor de burger, niet voor het hof.
Kortom: Diderot hield van Chardin omdat zijn schilderijen het alledaagse betekenisvol, het eenvoudige diepgaand, en het materiële moreel maakten.