Een moderne kunststroming (vroeg 20e eeuw) die de irrationele en onderbewuste aspecten van de menselijke geest benadrukt. Surrealistische schilders juxtaposeerden incongruente beelden, creërenden dromerige scènes. Bekende namen: Salvador Dalí, René Magritte, Joan Miró, Max Ernst.
Combineert rigorose detailmeticulositeit met beelden uit het onderbewustzijn. Student van Freud – theorieën inspireren symbolische beelden. 'The Persistence of Memory' (1931): drie smeltende klokken over rand, kaale boom, gezichtsdeel. Een gesloten horloge met mieren. Stil landschap. Geïnterpreteerd met dromensymboliek. Dalí noemde zijn werk 'handgeschilderde droomfoto's'.
Focus op: zelfs het meest realistisch gerenderde object in een schilderij is nooit dat object zelf. Serie 'Ceci n'est pas' ('Dit is niet'). 'The Treachery of Images (This is Not a Pipe)': simpele pijp met 'Ceci n'est pas une pipe.' Surrealisme hier niet in wilde juxtapositie, maar in onderminering van de verwachting dat het beeld het echte ding is.
Meeste werken niet letterlijk representatief. Toch surrealist: liet onderbewustzijn spontaan gids zijn, bedoelde symbolische betekenis. Miró: 'een vorm is altijd teken van iets – man, vogel, anders. Schilderen is nooit vorm om vorms wil.' 'Animated Forms' (1935) toont vrije vormontwikkeling waar elke vorm voor concreet persoon/object/dier staat.
Fervent gelovige in vrije onderbewuste invloed. Beïnvloed door kinderdromen/nachtmerries. Symbolische onderwerpen: vogels, bossen. Freudiaanse symboliek, mythologische beelden. 'The Fireside Angel' (1937): vogelachtig wezen (gryphon-achtig). Nader bekijken: lichaam = mengsel suggestieve kleuren/vormen, kleine wezens, lichaamsdelen.