1. Vertrouwen en assertiviteit: Dürer presenteert zichzelf met een ongeëvenaard niveau van zelfvertrouwen en assertiviteit. Hij staart de toeschouwer rechtstreeks aan met een intense blik, zijn houding rechtop en waardig, en zijn hand rust zelfverzekerd op de tafel, bijna in een gebaar van eigenaarschap. Dit staat ver af van de meer bescheiden en introspectieve zelfportretten van kunstenaars als Leonardo da Vinci of Raphael.
2. Zelfpromotie: Dürers zelfportret was niet alleen een persoonlijk record, maar een bewuste daad van zelfpromotie. Hij positioneerde zichzelf als een meestervakman en intellectueel die gelijkwaardig was aan de grote Italiaanse meesters. Hij koos ervoor zichzelf te schilderen in de stijl van een portret uit de hoogrenaissance, dat doorgaans voorbehouden was aan leden van de adel of rijke beschermheren. Dit was een gewaagde uitspraak van zijn artistieke ambitie en eigenwaarde.
3. Aandacht voor detail: Dürer's aandacht voor detail is nauwgezet en toont zijn beheersing van het realisme en zijn vermogen om zijn eigen gelijkenis met ongelooflijke nauwkeurigheid vast te leggen. Dit omvat de ingewikkelde plooien van zijn kleding, de delicate penseelstreken van zijn baard en het subtiele spel van licht en schaduw op zijn gezicht.
4. Symbolische betekenis: Het zelfportret is doordrenkt van symbolische betekenis. De inscriptie op het frame ("Albrecht Dürer, ik maakte dit op mijn 26e jaar") benadrukt zijn jeugdigheid en benadrukt tegelijkertijd zijn zelfbewustzijn en ambitie. De bontkraag symboliseert zijn status en rijkdom, terwijl het open raam achter hem een verbinding met de buitenwereld suggereert en zijn verlangen om buiten Neurenberg erkend te worden.
5. Vertrek van de traditionele iconografie: In tegenstelling tot veel zelfportretten uit die tijd, beeldt Dürer hem niet af tijdens het schilderen. Hij wordt gepresenteerd als individu, niet alleen als kunstenaar. Deze afwijking van de traditionele iconografie onderstreept nog meer zijn ambitie om erkend te worden vanwege zijn intellectuele en persoonlijke kwaliteiten, en niet alleen vanwege zijn vaardigheden als vakman.
Samengevat: Dürers zelfportret was een baanbrekend werk dat een nieuwe standaard zette voor zelfrepresentatie in de kunst. Zijn zelfverzekerdheid, ambitie, aandacht voor detail en verkenning van symboliek transformeerden het zelfportret van een persoonlijk record naar een krachtig statement van artistieke identiteit.