Expressieistische schilderkunst beeldt niet af wat het oog ziet. Het beeldt af wat het zenuwstelsel voelt. Ontstaan in vroeg 20e-eeuws Duitsland, verwarf de beweging academische schoonheid ten gunste van emotionele waarheid — het doek makend tot een seismograaf van de kunstenaars interieure toestand.
Die Brücke (De Brug), 1905–1913: Kirchner, Heckel, Schmidt-Rottluff, Nolde. Rauw, hoekig, "primitieve" energie. Stedelijke angst en natuurverering in gelijke mate.
Der Blaue Reiter (De Blauwe Ruiter), 1911–1914: Kandinsky, Marc, Macke, Klee. Meer spiritueel, meer abstract. Kleur als autonoom spirituele kracht. Het paard en de ruiter: beweging naar het onbekende.
Expressieïsme valideerde een radicaal voorstel: innerlijke visie is artistieke waarheid. Het bevrijdde generaties kunstenaars van de verplichting om visueel "het goed te krijgen" — en eiste dat ze het emotioneel goed kregen. Hedendaagse kunst's comfort met abstractie, vervorming en het autobiografische traceert direct naar deze beweging's insistente dat het zelf een legitim onderwerp is, en zijn vervormingen geen fouten maar openbaringen zijn.