Het meest onderscheidende kenmerk van het Mérode-altaarstuk is de realistische weergave van het dagelijks leven verweven met het religieuze verhaal . Hier ziet u hoe:
* Huishoudelijke instelling: Het altaarstuk toont de Annunciatie in een bescheiden, eigentijdse setting. Het is geen grote kathedraal, maar een gezellige, goed ingerichte kamer in een Vlaams huis.
* Details van het dagelijks leven: De scène bevat details zoals een hond, een kat, een gebedenboek en een waterbassin. Deze elementen dragen bij aan het gevoel van realisme en directheid.
* Integratie van donorcijfers: De schenkers, die opdracht hebben gegeven voor het altaarstuk, worden onderaan geknield weergegeven, waardoor ze rechtstreeks in contact komen met de toeschouwer en de heilige scène.
* Symboliek en iconografie: Het schilderij bevat symbolische elementen die de huiselijke setting verbinden met de Annunciatie. Voorbeelden zijn onder meer:
* De lelies symboliseren zuiverheid en de Maagd Maria.
* Het gesloten boek vertegenwoordigt het Oude Testament, dat wordt vervangen door het Nieuwe Testament, gesymboliseerd door het open boek op de lessenaar.
* De rode sintels in de komfoor symboliseren de Heilige Geest, die spoedig op Maria zal neerdalen.
Deze combinatie van realisme, huiselijkheid en religieuze symboliek maakt het Mérode-altaarstuk tot een bijzonder boeiend en onderscheidend kunstwerk. Het is een uniek voorbeeld van hoe kunstenaars in de vroege Noordelijke Renaissance het dagelijks leven vermengden met religieuze verhalen op een manier die zowel innovatief als meeslepend was.