Heinrich Schliemanns 1870s opgravingen op Hisarlik (modern Turkije) waren revolutionair om meerdere redenen:
Voor Schliemann werd Troje wijdverbreid als mythisch beschouwd. Zijn ontdekking van een meerlaagse citadel die overeenkwam met Homers beschrijvingen (muren, poorten, schat) bewijst dat een echte stad bestond op de traditionele locatie.
Een spectaculaire schat: gouden diademen, oorbellen, kettingen, armbanden, koperen wapens, en duizenden gouden kralen. Gesmokkeld uit Ottomaans Turkije, het boeide de wereld en maakte Schliemann beroemd.
Schliemann herkende meerdere bezettingslagen (Troje I–IX), wat vaststelde dat steden over millennium op ruïnes gebouwd werden. Hoewel zijn methoden ruw waren naar moderne standaarden (hij groef een massive gracht, vernietigend latere lagen), werd het concept van stratigrafie fundamenteel.
Verschoof focus van schatgraven naar systematische opgraving, documentatie en contextuele analyse. Inspireerde generaties (Dörpfeld, Blegen, Korfmann) om methoden te verfijnen op Troje en elders.
Herontbrande publiek fascinatie voor de Bruinze Egeïsche tijd, Homerische epen, en de historische basis van mythe. "Schliemanns Troje" werd een culturele aanhaak.
Nuance: Schliemann misidentificeerde lagen (zijn "Troje II" was te vroeg; Troje VI/VIIa komt waarschijnlijk overeen met Homerisch Troje) en beschadigde de site. Maar zijn ontdekking van de site's realiteit blijft verbazingwekkend.