Een parenthetische zin is een volledige zin die door haakjes of gedachtenstreepjes wordt afgescheiden. Ze zijn doorgaans niet essentieel voor de betekenis van de zin of alinea waarin ze verschijnen, maar duidelijk gerelateerd en helpen door extra verduidelijking of informatie te geven. Omdat een parenthetische zin geen fragment is (anders dan dit), kan het ook als zelfstandige zin tussen haakjes staan. (Zie referentie #1)
Het is meest gebruikelijk om een parenthetische zin binnen een grotere zin te plaatsen.
Voorbeeld: Ik dacht dat ik mijn hond verloren had (haar riem brak toen ik haar uitliep), maar ik vond haar in de achtertuin.
Voorbeeld: Het voetbalteam won (kun je dat geloven?) met vijf doelpunten in de tweede helft alleen.
Voorbeeld: De betogers steekden hun spandoeken hoger op – op dat moment hadden ze mediabelang gekregen – en begonnen te marcheren naar het centrum van de stad.
Je kunt merken dat een alinea beter loopt als je een parenthetische zin in een alinea plaatst of als korte alinea op zich.
Voorbeeld: Na het eerste derde van het boek had de hoofdpersoon haar land verlaten. (Dit is het moment waarop het verhaal ophoudt logisch te zijn.)
(Zie referentie #1)
Gebruik parenthetische zinnen spaarzaam, want ze kunnen de vloei van een zin breken en de lezer afleiden. Als de informatie als normale zin gegeven kan worden, is dat meestal beter. Toch zijn parenthetische zinnen heel nuttig voor het efficiënt geven van bijkomende informatie.
Haakjes tonen informatie minder nadrukkelijk. Gedachtenstreepjes trekken juist aandacht en benadrukken informatie. Ook kan je docent of uitgever een voorkeur hebben voor één van beide of het gebruik van een van beide afraden in academische papers.