In de passieve vorm ondergaat het onderwerp de handeling in plaats van deze uit te voeren. Bijvoorbeeld: "Mijn buren hun huis werd verkocht" is passief; dezelfde betekenis wordt directer overgebracht met de actieve vorm: "Mijn buren verkochten hun huis." De passieve vorm is niet grammaticaal fout, maar het bemoeilijkt zinnen en vermindert de helderheid. De regels voor passieve constructies te kennen helpt je ze te vermijden of te herstellen. Met oefening en aandacht voor detail kun je passieve vorm in je schrijven vermijden.
In de passieve vorm worden werkwoorden voor handeling gekoppeld aan werkwoorden van zijn, zoals "is", "zijn", "ben", "was", "waren", "zijn", "zijnde", "geweest", "is geweest", "zijn geweest", "was geweest", "zal zijn" en "zal zijn geweest". Raak gewend om naar deze woorden in je zinnen te zoeken. Let op situaties waarin werkwoorden van zijn gecombineerd zijn met een ander werkwoord, specifiek een voltooid deelwoord, meestal eindigend op "-d" of "-t". Bijvoorbeeld in "Dit huis werd door Tom ontworpen", is "werd" gevolgd door het voltooid deelwoord "ontworpen" om een passieve structuur te vormen. In de actieve vorm zou de zin luiden: "Tom ontwierp het huis."
Let op onregelmatige werkwoorden, wiens voltooid deelwoord niet op "-d/-t" eindigt. Bijvoorbeeld in "Ik werd door mijn moeder gepakt", wordt het voltooid deelwoord van "pakken" -> "gepakt" en gecombineerd met "werd" een passieve structuur. In actieve vorm: "Mijn moeder pakte me."
Vraag je af wie de handeling uitvoert en wie deze ondergaat. Gebruik de traditionele zinstructuur onderwerp-werkwoord-voorwerp, zoals in "Ik bouwde het speelhuisje." Vermijd de passieve constructie "Het speelhuisje werd door mij gebouwd." Als je zo'n zin geschreven hebt, herschrijf hem dan in actieve vorm.