De primaire functie van literaire kritiek is om literatuur te interpreteren op een manier die het begrip vergroot, volgens de Engelse afdeling van Georgia Perimeter College. Literaire kritiek ontstond in de 19e eeuw in Europa onder de bourgeoisie, schrijft professor Terry Eagleton van de Universiteit van Manchester in "The Function of Criticism: From the Spectator to Post-Structuralism." Academici op literaire, politieke en filosofische gebieden kwamen bijeen om literatuur te bespreken en de resulterende ideeën toe te passen op hun interessegebieden.
De Victoriaanse dichter Matthew Arnold was de eerste hedendaagse literaire criticus, schrijft S.N. Radhika Lakshmi op Literature-Study Online. Arnold's kritiek richtte zich meestal op poëzie; zijn steun voor literaire kritiek beïnvloedde de literaire wereld sterk en bouwde een nieuwe waardering voor de praktijk op. Arnold's wetenschappelijke benadering omvatte zowel individuele als vergelijkende evaluaties. Hij onderzocht de bedoeling van een auteur voor het schrijven, wat helpt om te bepalen wat de auteur zegt buiten het voor de hand liggende.
Arnold was een moralist die zijn interpretaties baseerde op deze filosofische fundering, schrijft Lakshmi. Arnold stelde dat poëzie een morele grondslag moet hebben, met positieve idealen en perspectieven om aan lezers over te brengen. Hij vond dat poëzie gegrondvest op amorale of onverschillige overtuigingen counterproductief en rebelliës was tegen het leven zelf.
Arnold geloofde, citerend Aristoteles, dat poëzie geldiger was dan historische verhalen omdat het ontstond als een emotionele reactie op gebeurtenissen in plaats van als een subjectief verslag. Hij baseerde zijn moralistische perspectieven op deze overtuiging. Door literaire middelen, metaforen, vergelijkingen, maatschappelijke normen en maatschappelijke interpretaties in literatuur uit een bepaalde periode te beoordelen, leer je veel over die periode en haar samenleving.
Literaire kritiek helpt studenten niet alleen literatuur beter te begrijpen, maar ook om het te schrijven, volgens de humaniora-afdeling van Georgia Perimeter College. Literaire kritiek en interpretatie geven betekenis en waarde aan het werk van een auteur. Het is belangrijk voor elke schrijver om literaire kritiek te begrijpen, zodat hij/zij de manier van communiceren, zowel direct als indirect, kan verbeteren. Literaire kritiek helpt studenten ook nieuwe ideeën te ontdekken, filosofische posities te ontwikkelen en te leren over de nuance van samenlevingen door de geschiedenis heen.