Ernest Hemingway daagde zich zelf uit met een kort verhaal van slechts zes woorden: 'Te koop: babyschoentjes, nooit gedragen.' Dat verhaal, zonder plot of personages, werkt door geïmpliceerd conflict. Meeste verhalen benutten de volle middelen van het vak: plot, personages, toon ontwikkelen. Jouw verhaal kan in elke tijd of locatie spelen, met elk thema, mits je de lezer boeit met een overtuigend verhaal.
De plot omvat vaak een conflict, intern of extern, en volgt dat door een tijdperk. Het conflict kan vorm of betekenis veranderen en wordt gevormd door het perspectief. Een enkele plot kan transformeren afhankelijk van het gezichtspunt. Een scheiding vanuit het perspectief van de man, de vrouw, hun kind of de buurman kan radicaal verschillen. Soms blijft het conflict onopgelost.
Lezers identificeren zich makkelijk met personages als Holden Caulfield (Catcher in the Rye) of Shakespeare's Hamlet. Maak personages passief of agressief tegenover uitdagingen, maar ontwikkel hun persoonlijkheden en zorg dat acties en keuzes consistent zijn. In plaats van de persoonlijkheid te uitleggen, geef kleine details die interne conflicten illustreren. In Walker Percy's 'The Moviegoer' leegt de protagonist zijn zakken en zoekt erdoorheen - wat zoekt naar zin, zelfs in zakvulling.
Zodra je beslist hoe het verhaal verteld wordt, vestig de toon. Je kunt lezers verrassen door een tragisch verhaal met komische toon te vertellen, of omgekeerd. Perspectief kan de toon radicaal veranderen. Zoals Mel Brooks zei: 'Tragedie is als ik mijn vinger insnij. Komedie is als je in een open riool valt en sterft.' Toon vestigen door woorden en metaforen die humor of zwaarte versterken. Perspectief helpt ook.
Na de basis van het verhaal te ontwikkelen, kies genre of medium. Medium: toneelstuk, film, roman, andere vorm. Je kunt een komisch toneelstuk schrijven, een romantisch scenario, een tragische roman. Wees vertrouwd met de conventies van het gekozen genre door voorbeelden te bestuderen. Elk genre/medium heeft eigen verwachtingen over hoe personage en conflict getoond worden.