Conflict is overal. Er zijn weinig romans zonder enig conflict. Meeste verhalen gebruiken conflict om waarden te belichten die als edel of rechtvaardig worden gezien. Zoals Ayn Rand zei: 'Omdat plot essentieel conflict is, moet je zoeken naar een goed conflict.' Een verhaal kan niet functioneren zonder conflict. Wanneer personages geconfronteerd worden met conflict, ontstaan er onvermijdelijk waarden uit deze moeilijkheden.
Conflicten komen uit veel bronnen, maar drie verschijnen het meest in verhalen. Eerste: het klassieke conflict tussen hart en verstand. De protagonist die getuigen is tussen goed en fout is een archetype. Een andere mens is ook een veelvoorkomende bron; persoon tegen persoon is een duidelijk conflict dat blijft bestaan zolang er meerdere mensen zijn. De laatste grote soort: het supernatuurlijke; het onbekende is een conflict in en buiten de mens. Mensen zijn altijd bang voor wat ze niet begrijpen of niet kunnen begrijpen - dus personages tegenover spooks, aliens, natuurrampen die sommigen Gods werk noemen.
Waarden variëren per verhaal en leeftijd. Deugden als waarheid en eerlijkheid, waarden als teamwerk en optimisme zijn veelvoorkomend in kinder- en jongvolwassenenverhalen. Moralen worden vaak geleerd door conflictoplossing. Jongvolwassenenfictie behandelt volwassen thema's en hoe een jongere protagonist omgaat met dood, seksueel geweld, drugs. Daarom adresseren veel jongvolwassenenboeken waarden van waarheid, goed, fout en de grenzen ertussen.
In verhalen voor volwassenen worden waarden vaak scheef. Gebeurtenissen en keuzes zijn minder zwart-wit, meer grijs en ambigu. Toch zijn moraliteit en sociale normen veelvoorkomende waarden in volwassenenfictie. Net als bij jongvolwassenen: goed en fout, maar meer macht aan de lezer om te kiezen welke kant. In tegenstelling tot jeugdliteratuur die sociale waarden behandelt, gaat volwassenenliteratuur dieper in op juridische ethiek, filosofische onderzoek naar existentialisme, nihilisme en intelligent design. Voor uitgebreidere lijst: zie Referenties.