Plot en verhaal zijn niet helemaal hetzelfde. De plot is de gebeurtenissen die conflict in het verhaal bieden, terwijl het verhaal de emoties en keuzes van personages zijn die verbonden zijn met die gebeurtenissen. Plots leveren dramatisch conflict en een basisstructuur. Een sterk plot creëren is cruciaal voor het schrijfproces. Zonder het verliest je verhaal voorwaartse momentum en wordt het moeilijk om de aandacht van de lezer te behouden. Een goed plot betekent balanceren met andere verhaalelementen en het voorzien van een juiste dosis creativiteit.
Bepaal het basisconflict van de plot. Alle plots vallen in vier algemene conflictsoorten: mens tegen mens, mens tegen natuur, mens tegen samenleving en mens tegen zichzelf. Een complex plot kan meerdere conflictsoorten omvatten. Een overzicht van de betrokken typen helpt bij het uitwerken van individuele gebeurtenissen.
Schrijf beschrijvingen van elk personage in je verhaal: de held, de schurk en de diverse bijfiguren. Focus op hun motivatie en persoonlijkheid: de behoeften die hen drijven. Bij een goed plot moeten gebeurtenissen logisch plaatsvinden en personages op een begrijpelijke manier reageren. Met personagebeschrijvingen kun je controleren of de gebeurtenissen kloppen met hun gedrag.
Werf de specifieke gebeurtenissen uit die de plot vormen, en schrijf een korte beschrijving van elke gebeurtenis. Ongeveer een paragraaf lang, genoeg om de omstandigheden en het doel in het verhaal te beschrijven. Noem de betrokken personages en hun rol.
Rangschik elke gebeurtenis chronologisch van begin tot eind van het verhaal, en controleer op continuïteit en logica. Een verhaal moet rationeel vloeien: scènes ontvouwen zich op basis van wat ervoor ging en beïnvloeden wat erna komt. Ze moeten ook de basisstructuur volgen: de held confronteert obstakels die opbouwen tot een climax (waar ze triomfeert of ondergaat). Door gebeurtenissen chronologisch te ordenen – zelfs als het eindverhaal dat niet volgt – zorg je voor een correcte voortgang.
Corrigeer fouten in je plot en herschrijf gebeurtenissen als je een beter idee hebt. Dat je je plot op een bepaalde manier opzet, betekent niet dat je dingen niet kunt veranderen halverwege. Dat hoort bij het vertelproces, en je plot kan aanzienlijk veranderen voordat je hem finaliseert.