Antieke boeken bieden een dubbele schat: genot van de woorden erin en de waarde van een zeldzaam verzamelaarsitem. Met de tijd stijgt de geldwaarde, maar tijd kan ook schaden en de waarde doen dalen door vertering. Bescherm je literaire investering tegen zowel milieu- als fysieke schade.
Vermijd het plaatsen van antieke boeken op houten boekenplanken. Metalen planken met een gebakken emaille-afwerking zijn beter. Als je alleen houten planken hebt, verzegel ze dan (met watergebaseerd alifatisch urethaan) om de natuurlijke zuren van het hout te blokkeren die de boeken kunnen aantasten. Oud hout dat uitgezoogd is, kan veilig zijn. Onthoud: eikenhout is het meest zurig en minst geschikt.
Voor kwetsbare antieke boeken: plaats ze in individuele dozen van zuurvrij materiaal. Gebruik geen inlegkasten (slipcases) – ze laten de rug onbeschermd tegen slijtage. Bewaar de originele stofomslag; die verhoogt de waarde. Verwijder deze alleen als je de omgevingsvoorwaarden niet kunt controleren (slechte temperatuur/vochtbeheersing kan schimmel veroorzaken tussen omslag en boek).
Zet boeken rechtop of plat; nooit scheef. Grote boeken (langer dan 45 cm of rug breder dan 7,5 cm) moeten plat liggen. Als je ze rechtop zet, kan de binding breken, wat leidt tot een vervormde omslag, zwakke rug en losse bladen. Stapel niet meer dan drie grote boeken op elkaar.
Voor normaal tot kleine antieke boeken: pak ze niet te dicht op de plank. Zet ze dicht genoeg om elkaar te steunen, maar los genoeg om makkelijk te verwijderen. Gebruik alleen een boeksteun als hij hoog genoeg is om te voorkomen dat een boek erover buigt. Plaats geen hoge boeken naast lage boeken; de hoge boeken vervormen met de tijd.
Creëer een stabiele omgeving: vaste temperatuur (18–21 °C), constante relatieve vochtigheid en beperkte blootstelling aan licht en stof.
Houd de relatieve vochtigheid tussen 40–50%. Te laag zwakt het papier; te hoog bevordert schimmel en mug (goede ventilatie helpt ook). Bescherm boeken tegen UV- en zichtbaar licht. UV breekt papier- en stofvezels; zichtbaar licht verkleurt kleuren en schadeert leer. Gebruik UV-filters op TL-verlichting. Blokkeer zonlicht en houd het licht rond de boeken gedempt. In gebieden met hoge luchtvervuiling: gebruik hoog-efficiënte filters voor ventilatie of draagbare luchtzuiverers.