Als de 20e-eeuwse mystery-schrijver S.S. Van Dine schreef: 'Het detectiververhaal is een soort intellectueel spel.' En, zoals bij alle spellen waar is, volgt mystery-schrijven een set regels. Sommige van deze regels gelden voor alle schrijven, ongeacht genre, maar anderen gelden met name voor de kunst van het schrijven van een goed mysteryverhaal. De belangrijkste regels zijn: een plan hebben, je lezer respecteren, je daders helpen, je lezer en je detective een gelijke kans geven om je mystery op te lossen, en de waarheid van je mystery subtiel duidelijk maken in elke aanwijzing.
Met andere genres en soorten schrijven kun je je meestal neerzetten met een vaag idee van wat je plot zal zijn en iets fatsoenlijks schrijven, maar bij mysteryverhalen is een plan absoluut noodzakelijk. Dit is omdat in meer dan elk ander schrijven jij als auteur elk detail van je plot moet weten voordat je het schrijft. Hoe een personage gekleed is, hoe druk het koffietentje is waar je personages afspreken, of je misdaad plaatsvindt op een nationale feestdag (en welke) moeten allemaal bekend zijn voordat je begint te schrijven, omdat al deze details op een of andere manier relevant moeten zijn voor je mystery. Sommige details kunnen als valse sporen worden toegevoegd, maar zelfs met deze moet je nog weten waar en wanneer in je plot ze zullen voorkomen, zodat je je mystery en zijn ontvouwing een stevige structuur kunt geven.
Je lezer respecteren betekent dat je ze beschouwt als intelligente, nadenkende mensen, wat weerspiegeld in je schrijven. Om deze respect duidelijk te maken, vermijd het gebruik van plottrucs die beschreven kunnen worden door de Latijnse zin deus ex machina, wat een abrupte en plotselinge oplossing voor een plotprobleem betekent gebaseerd op een eerder onuitgelegd personage, vaardigheid of detail. Voorbeelden van deus ex machina-trucs zijn last-minute onthullingen van een kwade tweeling, het plotselinge gebruik van psychische krachten, of de onuitgelegde introductie van een enkele mystery-oplossende aanwijzing. Het is met name belangrijk om je lezer te respecteren bij het schrijven van een mystery, omdat het mystery-genre een intellectueel spel is als schaken en het gebruiken van late, gemakkelijke onthullingen is als je lezer dwingen om te spelen met te weinig stukken.
Jij en je lezer kunnen voor de detective of held van je mysteryverhaal juichen, maar een goede held heeft een overtuigende en uitdagende schurk nodig. Als mystery-schrijver moet je je schurk schrijven als een intellectuele evenaar van je detective, en je moet hem of haar helpen zijn of haar sporen te verbergen tot het einde van je verhaal. Overweeg alle aspecten van het motief, de vaardigheden en de kans van je daders om de misdaad te plegen om manieren te bedenken om de identiteit van je daders te verbergen. Als je daders het slachtoffer kende, bijvoorbeeld, en hij of zij dit ontkent, zorg dan dat alle aanwijzingen die naar deze leugen wijzen, zorgvuldig door je schurk verborgen worden.
Deel van de pret van het lezen van een mysteryroman is het proberen te ontrafelen de puzzel die erin ligt. Hoewel dit de taak van de detective in je verhaal is, zal je lezer hetzelfde doen tijdens het lezen, dus je moet je lezer alle aanwijzingen geven die de detective heeft en vice versa. Het geven van de lezer en de detective het juiste aantal aanwijzingen zal je lezer ook in het mystery trekken en helpen een behoefte te creëren om het op te lossen.
Alle aanwijzingen die in je mystery zijn opgenomen, moeten op een of andere manier logisch leiden tot de oplossing van je mystery. Natuurlijk wil je niet dat al je aanwijzingen de daders afkondigen, maar wanneer je lezer je verhaal heeft voltooid, moet hij in staat zijn om het opnieuw te lezen en duidelijk te zien hoe je aanwijzingen leiden tot de daders.