De kernconflict in Tolstoj's kortverhaal Waarop Mensen Leven is eerlijkheid versus verleiding, belichaamd door twee contrasterende personages:
Als Nikita per ongeluk te veel betaalt voor laarzen, staat Martin voor een interne strijd: het extra geld houden (verleiding) of teruggeven (eerlijkheid). Het verhaal resolveert wanneer Martin voor integriteit kiest, beseffend dat de goddelijke aanwezigheid resides in menselijke vriendelijkheid – "waarop mensen leven" is liefde, niet materiële rijkdom.