Primaire bronnen: Dit zijn verslagen uit de eerste hand of bewijsmateriaal uit de onderzochte periode. Het zijn de meest waardevolle aanwijzingen, omdat ze een directe verbinding met het verleden bieden. Voorbeelden zijn onder meer:
* Geschreven documenten: Dagboeken, brieven, overheidsdocumenten, juridische documenten, kranten, pamfletten, persoonlijke rekeningen, reisverslagen, contracten, kaarten, enz.
* Visuele bronnen: Foto's, schilderijen, sculpturen, tekeningen, films, video's, artefacten, enz.
* Mondelinge geschiedenis: Interviews met mensen die de onderzochte gebeurtenissen hebben meegemaakt.
* Materiële objecten: Gereedschappen, wapens, kleding, meubels, sieraden, aardewerk, enz.
Secundaire bronnen: Dit zijn verslagen uit het verleden die zijn geschreven door historici of andere geleerden. Ze vertrouwen vaak op primaire bronnen, maar ze bieden analyse, interpretatie en synthese van de informatie. Voorbeelden zijn onder meer:
* Boeken: Biografieën, geschiedenissen, wetenschappelijke artikelen, enz.
* Tijdschriftartikelen: Wetenschappelijke publicaties waarin onderzoeksresultaten worden gepresenteerd.
* Websites: Educatieve websites, websites van historische verenigingen, enz.
Andere aanwijzingen:
* Archeologisch bewijs: Opgraving van locaties om artefacten, structuren en andere overblijfselen bloot te leggen.
* Milieubewijs: Analyse van bodem, pollen, boomringen en andere milieugegevens.
* Taalkundig bewijs: Analyse van taal, dialecten en taalveranderingen in de loop van de tijd.
* Genetisch bewijs: Met DNA-analyse kunnen voorouders en migratiepatronen worden opgespoord.
Kritische evaluatie: Historici zijn niet alleen verzamelaars van aanwijzingen; ze evalueren ze ook kritisch om hun betrouwbaarheid en authenticiteit te bepalen. Ze houden rekening met factoren zoals:
* Vooroordeel van de auteur: Had de auteur enig belang bij het presenteren van een bepaalde versie van de gebeurtenissen?
* Context: Wat was de historische context waarin de bron tot stand kwam?
* Doel: Waarom is de bron gemaakt?
* Nauwkeurigheid: Is de informatie in de bron accuraat en consistent met andere bronnen?
Het belang van context:
Historici erkennen dat elke aanwijzing binnen zijn historische context moet worden begrepen. Ze houden rekening met de sociale, economische, politieke en culturele factoren die de onderzochte gebeurtenissen hebben gevormd. Hierdoor kunnen ze weloverwogen interpretaties maken en anachronistische oordelen vermijden.
Uiteindelijk is het doel van een historicus om alle beschikbare aanwijzingen te gebruiken om een samenhangend en meeslepend verhaal over het verleden te construeren. Ze streven ernaar objectief en onbevooroordeeld te zijn, maar ze erkennen ook dat de geschiedenis een voortdurend proces van interpretatie en herinterpretatie is.