Niemand weet de exacte plaats of datum van Goldsmiths geboorte. Hij werd geboren tussen de jaren 1727 en 1731 ergens in Ierland – ofwel in County Roscommon of County Longford. Goldsmith zelf beweerde dat zijn verjaardag 29 november 1731 was, maar geleerden geloven nu dat het 10 november 1730 was. Hij was de zoon van een anglikaans dominee, en verhuisde op 14-jarige leeftijd naar Trinity College in Dublin. Hij was een slechte student, en toen hij vijf jaar later in 1749 afstudeerde, had hij geen toekomstige werkvooruitzichten. Na twee mislukte pogingen om rechten te studeren aan de universiteiten van Edinburgh in Schotland en Leiden in Nederland, begon hij een wandeltocht door het vasteland. Bij zijn terugkeer besloot hij niet terug te keren naar Ierland en vestigde zich in Londen, waar hij een baan vond als hackscrirever en de vriendschap en het respect verdiende van schrijvers en denkers zoals Samuel Johnson, Horace Walpole en Edmund Burke.
Goldsmith verkeerde vaak in financieel moeilijke omstandigheden door zijn liefde voor fijne kleding en sterke drank. Op een dag ontving Samuel Johnson een bericht van Goldsmith om hulp: zijn verhuurster had besloten hem te laten arresteren wegens niet-betaling van huur. Johnson regelde dat Goldsmith een guinea (één pond en één schelling) werd gestuurd, kleedde zich aan en liep naar Goldsmiths woning. Hij vond Goldsmith aan het drinken. Goldsmith vertelde Johnson dat hij zojuist een roman had voltooid en vroeg of er kans was om het te publiceren. Johnson las het manuscript en, gezien de sterke schrijfstijl, bracht hij het onmiddellijk naar Francis Newberry, neef van de beroemde uitgever John Newberry. Newberrys uitgeverij drukte uiteindelijk het boek, "The Vicar of Wakefield", wat Goldsmiths enigste roman zou blijken.
"The Vicar of Wakefield" is het verhaal van de dominee doktor Charles Primrose, zijn vrouw Deborah en hun kinderen George, Olivia en Sophia. De roman begint met dr. Primrose, een aardige landelijke dominee, verheugd om zijn zoon George binnenkort te zien trouwen met de charmante Arabella Wilmot, dochter van een van de rijkste mannen in het land. Toch, wanneer Arabellas vader erfent dat dr. Primrose zijn fortuin verloren heeft aan een bedrogelijke handelaar die als de beleggingsadviseur van de dominee had gediend, schrapt hij de bruiloftsregelingen. De familie Primrose, in verminderde financiële omstandigheden, vertrekt naar een nieuwe parochie.
De familie ontdekt snel dat hun nieuwe verhuurder, Squire Thornhill, een man van lichte zeden is. Meneer Burchell, een arme man uit de buurt, redt Sophia van het doden, en ze raakt beïnvloed door hem. Mevrouw Primrose ontmoedigt haar om de relatie na te jagen, en wanneer Olivia later verdwijnt, blijkbaar in de hoop te ontvluchten, beschouwen sommige familieleden Burchell als de hoofdverdachte. De schuldige blijkt niet Burchell te zijn, maar Thornhill, die het familiewoning in brand steekt in wraak voor dr. Primrose's doorkruisen van zijn plannen. Thornhill laat Primrose arresteren wegens niet-betaling van huur, en de situatie ziet er somber uit voor de familie: George sluit zich bij zijn vader in de gevangenis aan, Olivia is blijkbaar dood en Sophia is verdwenen. Burchell, die blijkt geen ander te zijn dan Squire Thornhills welgestelde oom William, redt Sophia en bevrijdt dr. Primrose en George. Het blijkt dat Olivia niet dood is, weliswaar is ze wettelijk getrouwd met Squire Thornhill. William trouwt met Sophia, George trouwt met Arabella, en dr. Primrose herstelt zijn fortuin toen de bedrogelijke handelaar in hechtenis wordt genomen.
Goldsmith bereikte artistieke, hoewel niet altijd financiële, succes tijdens zijn leven, maar na zijn dood begon zijn reputatie te dalen, hoewel Jane Austen, Charles Dickens en George Eliot allen onder zijn bewonderaars waren. De Amerikaanse schrijver Washington Irving, vandaag de dag bekend om verhalen als "Rip Van Winkle" en "The Legend of Sleepy Hollow", publiceerde in 1849 wat een van de enkele volledige biografieën van Goldsmith blijft. Populaire poëzie-anthologieën bevatten zelden werken van Goldsmith, en zijn werken spelen doorgaans geen rol in undergraduate literatuur-survey cursussen. Vandaag de dag vormen graduate studenten en literaire geleerden zijn primaire publiek.