De beroemde romanauteur en kortverhaalschrijver F. Scott Fitzgerald zei ooit: "Personage is plot, plot is personage." Fitzgerald had deels gelijk. Zoals leraren en kortverhaalschrijver Peter LaSalle observeerde: personages helpen plot genereren, maar plot creëert niet noodzakelijk personages. Personages zijn de motor die een kort verhaal aandrijft. Maar personages komen niet volwassen aan – ze ontwikkelen zich door het verhaal heen via diverse elementen. De belangrijkste karakteriserings-elementen: lichamelijke verschijning, spraak, psychologische kenmerken, acties en reacties van anderen. Deze elementen doen veelbelangrijke dingen: lezersbetrokkenheid wekken, tonen wie personages zijn, conflicten introduceren/oplossen, het verhaal naar de conclusie drijven.
Een fysieke beschrijving is meestal de eerste kennismaking met een personage, en geeft belangrijke info: leeftijd, conditie, verzorging, sociaal-economische status – hoewel andere elementen deze eerste indruk later kunnen ondermijnen.
De manier en inhoud van een personages spraak toont wie die persoon is. Spraak kan iets vertellen over opleidingsniveau, geografische herkomst, houdingen. Voorbeelden van schrijvers die dit element meesterlijk gebruikten: Mark Twain, William Faulkner, Nelson Algren.
De psychologie van het personage is misschien wel het allerbelangrijkste element. Hier zit de kern van karakterisering – wat volwaardige personages scheidt van platte, saaie stereotyper. Psychologische kenmerken omvatten gedachten, gevoelens, gewoontes, wereldbeeld. Deze kenmerken dicteren de keuzes die het personage in het verhaal maakt.
Korte verhalen gaan over mensen die keuzes maken, doelen bereiken of niet, om obstakels te overwinnen. Acties van personages drijven de verhaallijn vooruit, creëren en lossen conflicten op, vestigen de volgorde en ritme van het verhaal.
Naast eigen fysieke/psychologische kenmerken en acties, leren we een personage kennen door reacties van anderen. Soms zijn deze reacties de drijfveer voor verandering. In Dickens' A Christmas Carol krijgt de lezer inzicht in Scrooge door reacties van anderen, en Scrooge wordt getransformeerd na zich door andermans ogen te zien.