In literatuur definieert conflict de plot of verhaallijn: de gebeurtenissen die het verhaal vormen. Literaire theoretici hebben vier basistypen geïdentificeerd – mens vs. mens, mens vs. natuur, mens vs. samenleving, mens vs. zichzelf – gebruikt in elk soort verhaal. Alle vier typen gebruiken dezelfde basiselementen in plotconstructie.
Conflict begint met een trigger/gebeurtenis die de plot in gang zet. Ervoor kan expositie of voortekening liggen, maar de instigerende kracht is het eerste echte conflictmoment. In een mystery: moord die detective op spoor zet. In romantiek: eerste ontmoeting van het centrale koppel.
Vanaf de trigger escaleert conflict langzaam via opbouwend verloop. Protagonist(s) komen tegen toenemende obstakels tussen hen en hun doelen. Afhankelijk van conflicttype: fysiek (schurken stuurt handlangers), sociaal (opstand in stad), mentaal (protagonist worstelt met eigen angsten/twijfels).
De climax is het ultieme conflictmoment: protagonist overwinnt of onderligt aan de tegenstanders. Het hele werk bouwt hiernaartoe – conflict bereikt piek, oplossingsvraag beantwoord. Voorbeelden: eindgevecht held vs. schurk, detective arresteert moordenaar, hereniging na talloze scheidingspogingen.
Na de climax: resterende conflictelementen voor formeel einde. "Afwerken" van overgebleven plotdraden. Proces tegen moordenaar (mystery), bruiloft van koppel (romantiek).