Literaire middelen zijn belangrijk voor iedereen die woorden in een creatieve context gebruikt of bestudeert. Slecht gebruikte literaire middelen kunnen een verhaal of ander literaire werk zwak, plat of onvolledig doen lijken. Goed gebruikte literaire middelen hebben het tegenovergestelde effect, helpen schrijvers dynamische, sterke en interessante verhalen te creëren.
Een allusie is een verwijzing naar een bekende persoon, gebeurtenis, plaats of zin. De schrijver veronderstelt dat de lezer de allusie begrijpt, wat cruciaal kan zijn voor de plot. Genreschrijvers – gespecialiseerd in fictie zoals romantiek, mystery of sciencefiction – kunnen alluderen naar plaatsen en personages uit hun genre, terwijl schrijvers voor een algemeen publiek allusies gebruiken die geen gespecialiseerde kennis van de lezer vereisen. Voorbeelden zijn: "Hij is zo dapper als Han Solo" en "Zij was zo liefelijk als Helena van Troje."
Ambiguïteit geeft meerdere betekenissen aan een zin of frase, zoals Mercutio's regel in "Romeo en Julia" nadat hij fataal gewond is. Hij zegt: "Roep me morgen en je zult me een grave man vinden," wat betekent dat hij bedroefd kan zijn of, waarschijnlijker, in zijn graf. Schrijvers gebruiken ambiguïteit vaak om de complexiteit van een kwestie te benadrukken of om het personage de tegenstander te laten verwarren. Ambiguïteit kan nuttig zijn in mysteryverhalen, waar een personage een zin kan interpreteren als iets anders dan wat de spreker bedoelt.
Schrijvers gebruiken vooruitblik om lezers te vertellen wat ze kunnen verwachten. Dit kan in de vorm van gebeurtenissen of zinnen komen die hinten geven aan acties die later in de plot zullen gebeuren. Vooruitblik kan duidelijk of heel subtiel zijn, wat spanning creëert omdat de lezers niet zeker weten wat ze kunnen verwachten. Bijvoorbeeld, een schrijver kan zich richten op het beschrijven van een wapen in de setting van een kamer, als vooruitblik op het feit dat het later gebruikt zal worden.
Beeldvorming is wellicht een van de belangrijkste literaire middelen. Schrijvers gebruiken beeldvorming om scènes, settings en personages te beschrijven om lezers te helpen visualiseren wat er in het verhaal gebeurt. Beeldvorming kan zo simpel zijn als het beschrijven van de fysieke omgeving van een personage of ingaan op complexere beschrijvingen van de emoties en gedachten van het personage. Bijvoorbeeld, T.S. Eliot gebruikt beeldvorming om de Londense mist in "The Love Song of J. Alfred Prufrock" te beschrijven wanneer hij schrijft: "De gele mist die zijn rug wrijft tegen de vensterruiten ... likte zijn tong in de hoeken van de avond."
Metafoor is een vorm van figuurlijke taal die twee ongerelateerde dingen vergelijkt in een poging om beeldvorming en betekenis aan één van de dingen te geven. Metaforen stellen vaak dat het ene ding het andere is; bijvoorbeeld, "Haar huid was ivoor en haar haar was vloeiende zijde." De vrouw is niet daadwerkelijk van ivoor en zijde gemaakt, maar die woorden beschrijven de huid en het haar van de vrouw, het beeld versterkend.
Conflict in een verhaal is een strijd tussen twee tegenovergestelde personages of krachten. Conflict vormt vaak het grootste deel van de plot of het thema in een narratief. Conflict kan twee worstelende personages omvatten, een personage tegen de samenleving, natuurlijke krachten, het bovennatuurlijke of een intern conflict. Bijvoorbeeld, in "Romeo en Julia" is het conflict tussen de ruzievolle Montagues en Capulets.
De klimaks is het keerpunt van een werk, vaak het punt van de grootste actie, spanning, spanning of emotionele intensiteit. De auteur kan de klimaks gebruiken om de laatste slag van een werk te beschrijven, een mysterie onthullen of tonen of de hoofdpersonage succesvol is in zijn of haar pogingen. Bijvoorbeeld, in de film "Clue" komt de klimaks nabij het einde wanneer degenen verantwoordelijk voor alle doden onthuld worden.