"Literair critique" is de term die vaak gebruikt wordt voor elk discours over literatuur. Modern literaire critique, vandaag ook bekend als "literaire theorie," kan boekrecensies alsook theoretische discussie omvatten. Hoewel de meerderheid van literaire critique die vandaag beschikbaar is geproduceerd werd in de 20e eeuw, heeft literaire critique een lange geschiedenis die teruggaat tot de oudheid.
Plato's discussie van zijn afkeer voor de dichter en poëzie in zijn werk "The Republic" en Aristoteles' tegenargument gevonden in zijn werk "Poetics" zijn de stappenensten van literaire critique. Beide mannen noteerden de kracht van poëzie, maar ze twisten over of het maatschappelijk verantwoord of schadelijk was. Aristoteles' werk wordt gezien als een van de eerste literaire critique omdat het ook omgaat met catalogiseren en identificeren van verschillende typen poëzie, de elementen erin, en hun effecten. Andere bekende oude critici zijn Cicero, Horatius en Quintilianus.
De Middeleeuwen hadden weinig te bieden aan de geschiedenis van literaire critique. De uitbreiding van het christendom en de minachting voor de oude wereld betekende dat de enigste bronnen die beschikbaar waren op dat moment, pagaans beschouwd werden en grotendeels genegeerd. Alle critique die op dat moment gedaan werd, kon alleen geanalyseerd worden binnen de smalle scope van christelijke theologie.
Tijdens de Renaissance diende de heropleving van de klassieke teksten alsook de uitgebreide vertalingen die op dat moment gedaan werden en het extreme belangstelling in literatuur in het algemeen literaire critique goed. De Italiaanse- en Franse-gerichte Renaissance richtte haar uitbreiding op literaire critique weer op Aristoteles' "Poetics," maar de ideeën verspreidden zich uiteindelijk ook naar Engeland, waar de eerste literaire critique in het Engels geschreven werd door George Gascoigne.
De neiging tot Neoclassicisme die begon in de Renaissance voortgezet in de 17e en 18e eeuw, toen literaire genres distinct en strikt geworden waren. Deze trend werd verbroken, echter, in Engeland met de werken van William Shakespeare, die niet altijd deze strikte neoclassicistische richtlijnen volgde. Met de opkomst van de roman in de 18e eeuw, zag neoclassicisme zijn achteruitgang. De opkomst van nationalisme als een kritisch kenmerk zag ook het begin van een nieuwe leeftijd. Beroemde critici van de tijd waren Diderot uit Frankrijk en Herder, Goethe, en Schiller uit Duitsland.
De 19e eeuw zag de opkomst van romanticisme als de literaire stroming neoclassicisme volledig afwierp voor een nieuwe filosofie over literatuur nauw verbonden met de filosofische transcendentalistische beweging. Goethe, con Schlegel, Wordsworth, Coleridge, Hugo, Manzon, Emerson, en Poe worden allemaal beschouwd als schrijvers van het romantische tijdperk, die poëzie beschouwden als een manier om betekenis in de wereld te vinden.
Literatuur in de late 19e eeuw werd een reactie op het romanticisme van de eerste helft van de eeuw toen schrijvers begonnen realisme te prefereren op een tijd van industriële revolutie en de opkomst van een nieuwe burgersklasse. Literaire critique bewoog naar een strikt academische discipline, terwijl intellectuelen literatuur bestudeerden door de lenzen van ras, klasse, nationalisme, en geschiedenis.
Moderne critique uitgebreid exponentieel in de 20e eeuw toen scholen van studie voortdurend geboren werden en schrijvers alsook antropologen, sociologen, en psychologen allemaal schenen een zeg te hebben in literaire critique. De golf van nieuwe critiek suggereert dat misschien de 20e eeuw te ver ging en literatuur alleen autonom van deze bijzaakjes bekeken moet worden.