De 1800s in Europa zagen seismische verschuivingen in samenleving, politiek en technologie – en kunst bewoog mee. Elke grote stroming weerspiegelde de angsten, hoop en transformaties van zijn tijd.
Verwerp de Verlichtingsrationaliteit, Romanticussen kampioenden emotie, individualisme en de sublieme kracht van de natuur. Denk aan Turners turbulente zeeschilderijen, Wordsworths poëzie en een fascinatie voor het middeleeuwse en het exotische.
Kunstenaars als Courbet en Millet keken naar het alledaagse leven – boeren, arbeiders, stedelijke armoede – en verwerp idealisatie. Hun werk was maatschappijkritiek net zoveel als esthetiek.
Monet, Renoir en Degas vingen vlootend licht en kleur, schilderden en plein air. Ze prioriteerden perceptie boven precisie, schokten de academie met losse penseelstroken en alledaagse scènes.
Gaande over het zichtbare heen, gebruikten Symbolisten (Redon, Moreau) mythe, droom en suggestie om diepere waarheden te roepen. Hun kunst is mysterieus, allusief en diep persoonlijk.
Picasso, Braque, Joyce en Woolf braken met traditie. Kubisme brak vorm; bewustzijnsstroom brak narratief. De oude orde – artistiek, sociaal, politiek – werd ontmanteld.
Samen traceren deze stromingen een boog van gevoel naar observatie naar abstractie, spiegelend Europas reis van monarchie naar moderniteit.