De fundamentele breuk tussen Noordelijke en Zuidelijke VS-samenleving in de 19e eeuw was slavernij – niet alleen als moreel kwestie, maar als economische fundering.
De Zuidelijke economie draaide om katoen, en katoen vereist geslaafde arbeid. In 1860 produceerde het Zuiden 75% van de wereldwijde katoen. Plantage-élites domineerden politiek; arme blanken werden gerustgesteld door rasselijke kaste. Cultuur, wet, godsdienst – alles bog om de "bijzondere institutie" te rechtvaardigen.
Het Noorden geïndustrialiseerd vroeg – textiel, spoorwegen, productie. De economie draaide op loonarbeid (inclusief immigranten). Slavernij bestond vroeger maar werd staat voor staat afgeschaft tot 1804. Noordelingen zagen slavernij toenemend als moreel afkeurenswaardig en economisch achterlijk – een systeem dat innovatie wringt en arbeid degraderde.
Dit was niet alleen cultureel verschil. Het was twee onverenigbare economische systemen die concurrerden om controle van de federale overheid – expansie in territoria, tariefbeleid, vluchtige-slavenwetten. Elk compromis (1820, 1850, 1854) faalde. De Burgeroorlog was de gewelddadige resolutie van een divergencia geworteld in hoe arbeid gewaardeerd werd en wie het eigendom was.