Een memoir verschilt van een biografie. Een biografie somt de hoofdevenementen op; een memoir belicht wat voor de lezer het meest interessant is. De auteur schrijft over zijn eigen leven, maar sommige memoires worden namens anderen geschreven. Gesproken herinneringen, brieven, dagboeken en documenten dienen als materiaal.
Ongewone banen maken interessant leesvoer voor gewone ervaringen. Weinigen weten wat het is om met een circus te reizen als trapezkunstenaar, als escort in Hollywood te werken, of in het Witte Huis. Begin met een tijdlijn van sleutelgebeurtenissen, breid uit tot verhaal. De auteur kan ontdekken welke ervaringen het meest opwekken bij mensen die ze niet deelden.
Memoirs over moed en doorzettingsvermogen in tegenspoed zijn populair. Een goed verteld verhaal inspireert anderen om hun eigen situaties aan te pakken. Voor de schrijver kan delen therapeutisch zijn. Voorbeelden: kankerbehandeling overwinnen, fietsrond de wereld, marathon met prothese.
Veel gepubliceerde memoirs focussen op kindermishandeling, sommige wereldwijde bestsellers. Het lezen over andermans ongeluk herinnert de lezer aan eigen geluk. Verkrachting, zware militairediensten, de Aziatische tsunami 2004: traumatische ervaringen die tot memoir leiden.
De auteur of iemand die hij kent, betrokken bij een significante historische periode/gebeurtenis. Bij schrijven over een ander: toegang tot onuitgegeven brieven/dagboeken van een sleutelfiguur is onschatbaar. Familienonderzoek kan een verhaal onthullen gekoppeld aan bekende figuren/gebeurtenissen (bijv. Californiase goudkoorts 19e eeuw), wat een extra dimensie geeft.