In de entomologie:
* Gedrag van mierenkolonies: Wilson is vooral bekend vanwege zijn baanbrekende werk op het gebied van mierenkolonies. Hij was een van de eersten die bestudeerde hoe mieren communiceren en hun samenlevingen organiseren. Hij ontdekte het belang van feromonen in de mierencommunicatie en bracht de complexe sociale structuren van mierenkolonies in kaart.
* Eilandbiogeografie: Samen met Robert MacArthur ontwikkelde hij de theorie van de eilandbiogeografie. Deze theorie verklaart de relatie tussen de grootte van een eiland en het aantal soorten dat het kan herbergen. Deze theorie is nog steeds invloedrijk in de natuurbehoudsbiologie.
In sociobiologie:
* Sociobiologie als discipline: Wilson wordt beschouwd als de grondlegger van de sociobiologie, een discipline die de biologische basis van sociaal gedrag bij dieren, inclusief mensen, probeert te verklaren.
* Evolutionaire basis van gedrag: Hij betoogde dat veel aspecten van menselijk gedrag, waaronder altruïsme, agressie en zelfs moraliteit, evolutionaire wortels hebben. Dit idee was controversieel en leidde tot debatten over de rol van natuur versus opvoeding in menselijk gedrag.
Andere bijdragen:
* Behoud van biodiversiteit: Wilson was een groot voorstander van het behoud van biodiversiteit. Hij schreef uitgebreid over het belang van de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen van de planeet en de noodzaak om de mondiale biodiversiteitscrisis aan te pakken.
* Biofilie: Hij stelde de ‘biofiliehypothese’ voor, die suggereert dat mensen een aangeboren neiging hebben om contact te maken met de natuur. Dit concept heeft het ontwerp van gebouwen en steden beïnvloed en is nu een belangrijk aandachtspunt in het onderzoek in de omgevingspsychologie.
Naast ontdekkingen heeft Wilson ook belangrijke bijdragen geleverd door:
* Schrijven: Hij schreef talloze populaire en wetenschappelijke boeken, waaronder 'Sociobiology', 'On Human Nature', 'The Ants' en 'Half-Earth', die hebben geholpen zijn werk toegankelijk te maken voor een breed publiek.
* Lesgeven: Hij was een gerenommeerd professor aan de Harvard Universiteit, waar hij generaties wetenschappers begeleidde en inspireerde.
Hoewel Wilson misschien geen specifieke genen of nieuwe soorten heeft ontdekt, heeft zijn werk geholpen ons begrip van de natuurlijke wereld en onze plaats daarin te hervormen. Zijn bijdragen blijven het onderzoek beïnvloeden en inspanningen voor natuurbehoud inspireren.