Duitsland bestaat uit verschillende regio's die elk hun unieke kenmerken en eigen dansvariëteiten hebben. Echter, de meeste Duitse volksdansen kunnen uitgevoerd worden op de beat van een ländler, wals of polka. In termen van volksdans, verwijst "Duits" niet alleen naar modern Duitsland maar ook naar Oostenrijk, delen van Zwitserland en Bohemen, een voormalig Duitstalig deel van de Tsjechische Republiek. Sommige van de beroemdste "Duitse" volksdansen zijn eigenlijk in Oostenrijk ontstaan.
De Gouden Encyclopedie van Muziek definieert de ländler (boerendans) als een oude Oostenrijkse boerendans in 3/4 maat. Aan het einde van de 18e eeuw, ervaarde het een opmars in populariteit en wordt gezegd de opvolger te zijn van de beleefde en meer staid menuet. De wals ontwikkelde zich uit de ländler en verspreidde zich als een veldbrand over de balszalen van 19e-eeuwse Wenen. Het is ook in 3/4 maat maar veel sneller. Voor de eerste keer in de geschiedenis, kwamen dansende paren echt dichtbij en omhelsden elkaar. Daarom werd de wals bij haar introductie als schandelijk en amoreel beschouwd. De polka is een Boheemse boerendans die rond 1830 in de mode kwam. Het wordt gespeeld in 2/4 maat met kenmerkend vrolijke toons. De "zwiefacher" (tweevoudig) is een Beiers specialiteit. Het wisselt tussen 3/4 en 2/4 maat.
Als volkslied, spiegelt volksdans de ervaringen die mensen hadden in het dagelijks leven. Door volksdans te observeren, kun je afleiden welke beroepen vroeger in elk gebied van Duitsland prevalent waren. Tegenwoordig wordt volksdans in traditionele kostuums ("trachten") alleen uitgevoerd door speciale clubs, gewijd om ze levend te houden. Je kunt vaak typische bewegingen of geluiden van bepaalde beroepen vinden. Bijvoorbeeld, in de weversdans ("webertanz"), namaken twee rijen mensen de beweging van het draad op de weefstoel. Er zijn ook dansen zoals de ambospolka ("ambosspolka") en de houthakkersmars ("holzhackermarsch").
Dans heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in mensen's liefdeslevens. Veel keren waren de enige kansen voor meisjes om hun toekomstige echtgenoten te ontmoeten de schuurdans, de meipaaaldans, de oogstdans en dergelijke. Terwijl de ouderen klatschten, gingen de jongeren op de dansvloer in hun beste kleren - dirndl jurken voor de meisjes, knickerbockers voor de jongens. In Beieren en Oostenrijk, werden de broeken van leer gemaakt, de beroemde "lederhosen."
Volksdansen volgen strikte geslachtsrollen. De jongens mogen juichen, stampen en klappen, terwijl de meisjes gracieus draaien, wat hun rokken ophaalt en hun benen toont. De beroemdste van deze "minnaartsdansen" is de Beierse "Schuhplattler," die meestal gedanst wordt op de ritme van de ländler. Interessant genoeg, dansen vaak alleen de mannen het. Hier zijn de mannen bijzonder lawaaiig. Ze benadrukken de ritme door hun voeten te stampen en hun leerbezette dijbeen en de zolen van hun schoenen te klappen. Vanwege het klapgeluid, wordt de Schuhplattler ook "Watschentanz" genoemd. "Watschen" is het Beierse woord voor klap of smak.
Duitse volksdans bood niet alleen entertainment voor het volk maar ook inspiratie voor de grote klassieke componisten. Mozart en Beethoven schreven ländlers en walzen. Chopins walzen en mazurka's zijn legendarisch. En natuurlijk is er de "Walskoning," de "Walzerkönig," Johann Strauss jr.