De kunsten zijn altijd een bron van nationale trots voor de Ieren, en dans is een van hun hoofdbewijzen van traditie en kunstenaarschap. Ierse volksdansen vallen doorgaans in drie categorieën: ceili dans, step dans en set dansen. De gecombineerde geschiedenissen van deze stijlen vertellen meer dan alleen de geschiedenis van de dans, ze vertellen ook de geschiedenis van hun vaderland. De ontwikkeling van de dansen weerspiegelt de groei, worstelingen, beïnvloedende culturen, en het verlies en de hergeboorte van de Ierse nationale identiteit.
De geschiedenis van de Ierse dans begint met slechts een paar referenties in oude teksten. Bewijs onthult dat de druïden onder de eerste dansers in Ierland waren. Hun dansen waren een integraal onderdeel van hun religieuze ritualen ter eer van de zon en de eikenboom. Resten van deze vroege dansen overleven in de ringdans die vandaag nog uitgevoerd worden.
Traditionele dansen, of ceili dansen, omvatten zwaarddans, rondedansen, rijdans en progressieve rijdans. De Normanen krijgen de eer voor het brengen van de rondedans naar Ierland in de 12e eeuw. De Rinnce Fada of lange dans is eigenlijk een familie van rijdans die door de Normanen gebracht werd. De Carol was een andere van deze dansen gebracht door de Normanen; toen een Ierse stad veroverd werd, werd de dans uitgevoerd door de Normannische invaders. In deze dans zong de leider, en de dansers in een ring om hem heen zongen het liedje terug naar hem.
Dansmeesters werden voor het eerst vermeld in 'A Tour in Ireland, 1776-1779' geschreven door Arthur Young. Elke dansmeester reisde naar verschillende huizen in zijn gebied om dansen en stappen te leren aan de lokale jeugd. Dansmeesters standaardiseren de solo stappen voor jigs, reels, hornpipes en slipjigs. Step dansen ontstonden in de late 18e eeuw, gecreëerd door de dansmeesters. Deze dansen, samen met de ceili dansen, werden vaak uitgevoerd op bruiloften, beschermheer en heiligendagen, jaarlijkse festivals en zondagbijeenkomsten.
Set dansen zijn een categorie van step dansen. Deze dansen evolueerden uit quadrilles die uit het Franse hof kwamen. De dansmeesters veranderden ze om te passen bij Ierse muziek, en werkten de stappen uit zodat ze hun dansvaardigheden konden tonen. In tegenstelling tot ceili dansen, die uniform gemaakt zijn door het hele land, hebben deze dansen regionale verschillen. In 1936 probeerde de Katholieke Kerk deze dansen uit te roeien met de Public Dance Hall Act, maar ze overleefden in huizen en op lokale bijeenkomstplaatsen.
Er zijn verschillende dansen die niet hun oorsprong in Ierland hebben maar nu als traditionele Ierse dansen uitgevoerd worden. Onder deze zijn koppeldansen en walzen. De rondedans en de quadrille zijn ook importen die Iers gemaakt zijn. 'Shoe the Donkey', 'Stacks of Barley', de 'Gay Gordons' en 'Schottische' zijn onder de importen die regelmatig op ceilis uitgevoerd worden. Deze amalgamaat van dansen en stijlen heeft geleid tot prachtige dansen zoals 'St. Margaret's Waltz' en de 'Pride of Erin'.
Vanwege de Public Dance Hall Act van 1936, was traditionele dans bijna verloren. Deze wet specificeerde dat alle dansgebeurtenissen gelicenseerd moesten zijn. De Gaelic League hielp Ierlands traditie van dans redden als onderdeel van de inspanningen om het gevoel van Ierse nationale identiteit te herstellen. In 1897 organiseerde de League hun eerste ceili in London. Bij dit evenement was Ierse muziek en zang, step dansen en walzen. Na dit evenement verspreidde de ceili naar Ierland, en naar Ierse gemeenschappen wereldwijd. Ceili evenementen zijn sindsdien een kwestie van nationale trots en identiteit geworden.