In dansanalyse en compositie zijn acties de fundamentele categorieën van beweging. Ze zijn de "werkwoorden" van de kinetische zin. Hier zijn de acht primaire actiecategorieën:
Het lichaam door de ruimte verplaatsen: lopen, rennen, springen, hopsen, glijden, rollen, kruipen. Creëert paden, verandert locatie, vestigt ritme.
Gebaar: Geïsoleerde beweging van een lichaamsdeel (hand, hoofd, schouder) met symbolische/emotionele betekenis (aankijken, afwijzen, beschermen).
Pantomime: Gesequencerde gebarens die een verhaal vertellen of een actie nabootsen (eten, naaien, klimmen) zonder objecten.
Rotatie om een verticale as: pirouettes, chaînés, piqués, fouettés, draaiingen op vloer. Voegt richtingsverandering, momentum, virtuositeit toe.
Pendelende loslating van een lid/lichaamsdeel door de ruimte: beenzwaaien, armcirkels, torsobogen. Kan gehandhaafd (adagio) of ballistisch (grand battement) zijn. Benadrukt momentum en zwaartekracht.
Een andere danser tillen (overhoofdse lifts, schouderzitten) of gedeeld gewicht (counterbalances, aanleunen). Vereist vertrouwen, timing, kracht. Centraal in ballet, contemporary, contactimprovisatie.
Lichaamsdelen/torso weglengen van centrum: developpés, grand battements, arabesques, reiken. Kan statisch of dynamisch. Creëert lijn, spanning, openheid.
Luchtacties: sautés, jetés, assemblés, cabrioles. Variëren in hoogte, afstand, beenpositie, landingskwaliteit. Brengt verticaliteit, opwinding, opschorting.
Gecontroleerde daling naar vloer: rollen, vallen, smelten, spiralen. Kan plots (schok) of geleidelijk (overgave). Onderzoekt zwaartekracht, risico, loslating, herstel.
Choreografen sequentieren, lagen, contrasteren en variëren deze acties om frases, secties en gehele werken te bouwen. Een rijke dansvocabulaire trekt uit alle categorieën, gemanipuleerd door dynamica (tijd, gewicht, vloei, ruimte) en relaties (solo, duet, ensemble).