Romantiek-periode stemming: Passie, emotie, verzet tegen rationalisme
De Romantiek-periode (late 18e–vroege 19e eeuw) werd gedefinieerd door een passionele, emotionele en rebellieuze stemming — een bewuste reactie tegen Verlichtingsrationalisme, industrialisatie en neoclassieke zelfbeheersing.
Kenmerkende eigenschappen
- Emotie & Subjectiviteit boven Reden: Gevoelens, intuitie, verbeelding, en persoonlijke ervaring als primaire manieren van weten.
- Natuur als Subliem: Natuur niet als hulpbron maar als inspiratie, spirituele kracht, en spiegel van de ziel — ontzagwekkend, verschrikkend, helend.
- Individualisme & Verzet: Viering van het unieke zelf; afwijzing van maatschappelijke conventies, hiërarchie, en kunstenaarsregels.
- Idealisme & Optimisme: Geloof in menselijk potentieel, de transformatieve kracht van liefde, schoonheid, en verbeelding.
- Fascinatie voor het verleden: Middeleeuwse nostalgia — ridderschap, gotische architectuur, folklore — als ontsnapping aan industriële heden.
- Gotisch & Macaber: Aantrekking tot het donker, mysterieuze, supernatuurlijke, en psychologisch extreme.
- Exoticisme & het Oosten: Fascinatie voor "Oosterse" culturen als mysterieus, sensueel, en anders.
- De "gewone man": Opheffing van gewone mensen deugden, dialecten, en veerkracht.
- Taal als kracht: Poëzie als instrument om perceptie te vormen, emotie op te roepen, en realiteit te creëren.
- Kunst als transcendentie: Kunst verbindt het materiële met het spirituele; de kunstenaar als visionair/ziener.
Belangrijke figuren
Wordsworth, Coleridge, Shelley, Byron, Keats, Mary Shelley, Jane Austen (overgang), Goethe, Schiller, Poesjkin, Hugo.
Overkoepelend: een intense, turbulente, emotioneel geladen tijdperk dat de menselijke geest en verbeelding hercentreerde als de maat van alle dingen.